تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُونَ (101)
فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ: پس زمانى که دميده شود در صور، يعنى اسرافيل به امر الهى بدمد در صور ارواح را و اعاده شوند جسدها زنده. فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ: پس نيست هيچ نسبى ميان ايشان در آن روز، يعنى علقه نسبت منقطع گردد و هيچ صاحب رحمى را بر کس خود رحم نباشد، يا نسبى که امروز بدان
«1». تفسير الصافى، ج 3، ص 410، چاپ سعيد مشهد به نقل از کافى.
«2». همان مدرک به نقل از خصال.
جلد 9 - صفحه 178
مفاخرت مىکنند در آن روز فايده ندهد، زيرا در آن روز نسبت صحيح بايد نه نسب صريح. وَ لا يَتَساءَلُونَ: و نپرسند يکديگر را از نسب، يا کسى کسى را از چيزى نپرسد به جهت شدت هول و اضطراب و بزرگى وحشت و دهشت.
نزد مفسرين اختلاف است که مراد به آيه شريفه کدام نفخه باشد.
ابن عباس گفته: مراد نفخه اول، يعنى اماته باشد که «فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ» نزد آن حال «فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُونَ» اما روز قيامت آنکه «ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ ... وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ يَتَساءَلُونَ»* يعنى در نفخه اول يکديگر را نپرسند و در دوم يکديگر را پرسند. بنابراين ميان آيات مناقضه نباشد «1» و آخر آيه قرينه و کاشف هر يک باشد. جماعت ديگر مراد نفخه دوم يعنى قيامت را گفتهاند.