اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ بَرًّا بِوالِدَتِي وَ لَم يَجعَلنِي جَبّاراً شَقِيًّا (32)
و احسان بوالده خود مريم و قرار نداد مرا جبّار با شقاوت وَ بَرًّا بِوالِدَتِي
جلد 12 - صفحه 437
بارّ نيکي کننده بغير و يکي از اسامي الهيه است که خداوند ببندگان صالح خود تفضلات و مراحم بسيار دارد (سؤال) چرا نفرمود بارّا بوالدتي و فرمود وَ بَرًّا بِوالِدَتِي (جواب) چون عطف بالصلاة و الزکاة بود و مدخول اوصاني يعني اوصاني بالبرّ بوالدتي و اگر بر بمادرش کرد ميشود بار چنانچه اگر نماز بجا آورد ميشود مصلّي اسم فاعل بارّ بر اسم مصدر وَ لَم يَجعَلنِي جَبّاراً شَقِيًّا جبر بمعني تسلط بر غير است و از براي او اطلاقاتيست و معاني.
يکي جبر مقابل اختيار مثل افعال عباد يک قسمت افعال اختياريّه عباد و يک قسمت از اختيار عبد خارج است و فعل الهي است که گفتند افعال الهيه ده قسم است خلق رزق احياء اماته صحت مرض عزت ذلّت غناء و فقر و قدرت حق‌ّ فوق جميع ممکنات است و باين مناسبت يکي از اسماء الهيّه جبّار است.
دوّم بمعني کبر و بزرگي که يکي از صفات ذميمه است در عباد از انسان و جن‌ّ و اينکه صفت مختص بذات اقدس کبريائيست بزرگي باو مي‌برازد بس هو الکبير المتعال (سيّم) بمعني ظلم و تعدّي و تجاوز است از اقوياء بر ضعفاء و اينکه جمله مراد از اينکه معني است که خداوند مرا ظالم و متجاوز و متعدّي قرار نداده و شقاوت بمعني بد عاقبتي است مقابل سعادت که انسان بواسطه عقائد باطله و صفات رذيله و و اعمال سيّئه شقي و بد عاقبت ميشود و بسبب عقائده حقّه و اخلاق فاضله و اعمال حسنه سعيد و خوش عاقبت ميگردد.