اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَلَمَّا اعتَزَلَهُم وَ ما يَعبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ وَهَبنا لَهُ إِسحاقَ وَ يَعقُوبَ وَ کُلاًّ جَعَلنا نَبِيًّا (49)
پس چون از آنها اعتزال نمود و از اصنام آنها ما باو عنايت فرموديم اسحق و يعقوب را و تمام آنها را قرار داديم نبي.
فَلَمَّا اعتَزَلَهُم از بين آنها بيرون رفت بطرف بيت المقدس. وَ ما يَعبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ که از بتهاي آنها و آلهه آنها و توجه بذات اقدس ربوبي خداوند
جلد 12 - صفحه 451
براي آنکه وحشت تنهايي باو اثر نگذارد.
وَهَبنا لَهُ إِسحاقَ که ملائکه نازل شدند بر ابراهيم و بشارت دادند بعيالش چنانچه ميفرمايد:
وَ امرَأَتُهُ قائِمَةٌ فَضَحِکَت فَبَشَّرناها بِإِسحاقَ وَ مِن وَراءِ إِسحاقَ يَعقُوبَ هود آيه 71 «يعقوب» که فرزند اسحق باشد و در زمان ابراهيم بدنيا آمد که فرزند ابراهيم بود.
وَ کُلًّا جَعَلنا نَبِيًّا يعني کل واحد منهما که اسحق و يعقوب باشد، و ممکن است معني کل واحد منهم باشد که ابراهيم و اسحق و يعقوب باشد.
«تنبيه» اختلاف شد بين يهود و بين مسلمين که خداوند ابتداء اسحق را بابراهيم داد يا اسمعيل را و مسلمين معتقد باين هستند که ابتداء اسماعيل را از هاجر باو عنايت فرمود عيال ابراهيم ساره حسد برد که خود عقيم بود، گفت: اينکه بچه را با مادرش ببر جايي که من مشاهده نکنم مأمور شد آورد آنها را بمکّه معظمه که شرحش در قرآن مجيد دارد.
رَبَّنا إِنِّي أَسکَنتُ مِن ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيرِ ذِي زَرعٍ عِندَ بَيتِکَ المُحَرَّمِ ابراهيم آيه 40 و اوست ذبيح اللّه و اهل کتاب اسحق را معتقدند.