اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ نادَيناه‌ُ مِن جانِب‌ِ الطُّورِ الأَيمَن‌ِ وَ قَرَّبناه‌ُ نَجِيًّا (52)
و ندا داديم او را از طرف طور ايمن و نزديک کرديم او را در مناجات که با خداوند مناجات‌هايي داشت. وَ نادَيناه‌ُ اشاره بآيه شريفه است.
فَلَمّا أَتاها نُودِي‌َ مِن شاطِئ‌ِ الوادِ الأَيمَن‌ِ فِي البُقعَةِ المُبارَکَةِ مِن‌َ الشَّجَرَةِ أَن يا مُوسي إِنِّي أَنَا اللّه‌ُ رَب‌ُّ العالَمِين‌َ الي آخر الآيات. قصص آيه 30 تا 36.
مِن جانِب‌ِ الطُّورِ الأَيمَن‌ِ طور نام کوهي است جانب طرف کوه است ايمن طرف راست کوه که شجره زيتون بود صدا بلند شد. إِنِّي أَنَا اللّه‌ُ باين معني که موسي در جانب طور ايمن نزد شجره بود که نداء الهي را شنيد و ندا از جميع اطراف باو ميرسيد.
بافلاطون گفتند: ان تلميذک موسي يزعم انه يتکلم مع علة العلل گفت:
از او به پرسيد از کدام طرف صدا مي‌شنوي پرسيدند فرمود: از جميع اطراف گفت: برويد و باو ايمان بياوريد. وَ قَرَّبناه‌ُ نَجِيًّا مراد قرب مکاني نيست چون ذات اقدسش حق مکان ندارد احاطه قيوميّه بجميع عوالم امکانيّه دارد قرب و بعد
جلد 12 - صفحه 454
ندارد، بلکه قرب معنوي است بعنايات و تفضلات و الطاف ربوبي، چنان چه اطاعت قرب مي‌آورد و معصيت بعد دارد و انبياء بالاخص اولوا العزم آنها قرب از جميع مقربان هستند تا برسد بجايي که بفرمايد:
فَکان‌َ قاب‌َ قَوسَين‌ِ أَو أَدني سوره نجم در حق رسول محترم، و موسي با خداي خود مناجات داشت که مفاد نجيّا است. و بهترين عبادات مناجات با پروردگار خود است بالاخص در وقت سحر در جاي خلوت، بلکه از جميع نعم بهشتي مناجاة با پروردگار الذّ است از امير المؤمنين عليه السّلام مروي است که فرمود:
اذا اشتغل اهل الجنة بالجنة اشتغل اهل اللّه باللّه
و اينکه موهبت کبري نصيب حضرت موسي شد که هر موقع مي‌رفت در مقام مناجات با خداي خود تکلم ميکرد و خداوند با او تکلم ميفرمود، چنانچه ميفرمايد: وَ کَلَّم‌َ اللّه‌ُ مُوسي تَکلِيماً نساء آيه 162.