اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ کان‌َ يَأمُرُ أَهلَه‌ُ بِالصَّلاةِ وَ الزَّکاةِ وَ کان‌َ عِندَ رَبِّه‌ِ مَرضِيًّا (55)
و بود اسماعيل که امر مي‌کرد اهل خود را بنماز و زکاة و بود در نزد پروردگار خود راضي شده، يعني خداوند از او راضي و خوشنود است.
وَ کان‌َ يَأمُرُ أَهلَه‌ُ بعضي گفتند مراد از اهل قوم و عشيره و عترت بودند، و بعضي گفتند امة او، و ما مي‌گوئيم بکساني که خداوند او را مأمور فرمود بدعوت آنها، لکن ظاهر لفظ اهل بستگان نزديک است سه عنوان است اهل و آل و عترت قريب المعني است ولي بشرط آنکه با او در عقيده و اخلاق و افعال موافق باشند نه مثل پسر نوح که بفرمايد:
إِنَّه‌ُ لَيس‌َ مِن أَهلِک‌َ إِنَّه‌ُ عَمَل‌ٌ غَيرُ صالِح‌ٍ نوح آيه 48 و اينکه عناوين نسبت برسول اکرم صادق بر صديقه طاهره و ائمه اثني عشره مي‌شود و بس. بِالصَّلاةِ وَ الزَّکاةِ که اينکه دو امر واجب در جميع شرايع از زمان آدم تا قيام قيامت بوده و هست فقط خصوصياتش تغيير مي‌کند نسبت بحکم و مصالح.
وَ کان‌َ عِندَ رَبِّه‌ِ و بود در پيشگاه پروردگار خود. مرضيّا خداوند از او راضي بود و او مرضي‌ّ خدا و اينکه دليل مي‌شود بر اينکه جميع افعال و اعمال
جلد 12 - صفحه 457
و اقوال و اخلاق و امور اعتقاديه او مطابق دستور الهي بوده و هيچگونه عملي که بر خلاف رضاي حق است از او صادر نشده و مقام رضا فوق جميع مقامات است حتي در خبر داريم که ميفرمايد:
پس از آنکه اهل بهشت در او جاي گرفتند و جميع نعم بهشت در دست‌رس آنها بود خطاب ميرسد که آيا حاجت ديگري داريد ميگويند:
ربنا رضاک.