1- سنّت خداوند بر اين است که زمينهى حرکت و رشد را براى همهى انسانها فراهم کند، واين انسان است که اگر گمراهى را برگزيد. خداوند مدّتى به او
«1». تفسير اطيبالبيان.
«2». کافى، ج 1، ص 431.
جلد 5 - صفحه 303
مهلت مىدهد، «مَنْ کانَ فِي الضَّلالَةِ فَلْيَمْدُدْ» و اگر راه هدايت را در پيش گرفت خداوند بر هدايتش مىافزايد. «وَ يَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدىً»
2- مهلت و امداد، برخاسته از رحمت الهى است. «فَلْيَمْدُدْ لَهُ الرَّحْمنُ»
3- کفّار بارها به خطر و عذاب تهديد مىشدند، ولى آنان متذکّر نمىشدند.
«ما يُوعَدُونَ»
4- خدا بعضى گمراهان را در دنيا عذاب مىکند وحساب قيامتش همچنان باقى مىماند، ولى بعضى را تنها در قيامت کيفر مىدهد. «إِمَّا الْعَذابَ وَ إِمَّا السَّاعَةَ»
5- در لحظهى مرگ، مقام و موقعيّت، بستگان و نفرات به کار نمىآيند. «شَرٌّ مَکاناً وَ أَضْعَفُ جُنْداً»
6- قيامت روز ظهور حقايق و کشف و شهود است. حَتَّى إِذا رَأَوْا ... فَسَيَعْلَمُونَ ...