1- کسانى که کفر را انتخاب کردند و ولايت شيطان را پذيرفتند، خداوند شيطانها را براى تشويق و تحريک آنان به فساد به سراغشان مىفرستد.
(يکى از کيفرهاى کافران، سلطهى شيطان بر آنهاست) «أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّياطِينَ عَلَى الْکافِرِينَ»
2- شيطان انسان را تحريک مىکند، ولى اجبار نمىکند. «تَؤُزُّهُمْ أَزًّا»
3- تحريک شيطان بسيار قوى است. «تَؤُزُّهُمْ أَزًّا»
4- هيچ چيز حتّى وسوسههاى شيطان، از اراده خداوند خارج نيست. أَنَّا أَرْسَلْنَا ... تَؤُزُّهُمْ أَزًّا
5- کفر، مايهى تحريک پذيرى از شيطان است. «عَلَى الْکافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ» 6- علم انبيا به مصالح و حوادث محدود است. «فَلا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْ»
7- لجاجت در کفر و دشمنى، پيامبرى را که خلق عظيم و سعهصدر داشت، به
«1». نحل، 100.
«2». تفسير صافى.
جلد 5 - صفحه 309
درخواست عذاب براى آنان وادار کرد. «فَلا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْ»
8- سنّت خداوند بر مهلت دادن به مردم است. «نَعُدُّ لَهُمْ عَدًّا» برنامههاى الهى منظّم و زمانبندى شده است، پس در مرگ و هلاکت کافران عجله نکنيم.
«فَلا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْ»
9- اوامر ونواهى ودستورات خود را مستدل بيان کنيد. فَلا تَعْجَلْ ... إِنَّما نَعُدُّ لَهُمْ