سوره مریم، آیه ۸۴ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۱
فَلاَ تَعْجَلْ عَلَيْهِمْ إِنَّمَا نَعُدُّ لَهُمْ عَدّاً
پس درباره آنان شتاب مکن؛ ما آنها (و اعمالشان) را به دقت شماره میکنیم!
معنی کلمات و عبارات
«نَعُدُّ»: میشماریم. حساب میکنیم.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- پافشارى مشرکان بر شرک خود، پیامبر(ص) را آماده درخواست عذابى سریع براى آنان کرده بود. «فلاتعجل علیهم إنّما نعدّ لهم عدًّا»
۲- خداوند، پیامبر(ص) را به شتاب نداشتن براى عذاب کافران لجوج، توصیه کرده است. «فلاتعجل علیهم»
۳- تأثیر فزون تر وسوسه هاى شیطانى در مشرکان و افزایش گمراهى آنان بر اثر مهلت هاى الهى، دلیل شتاب نورزیدن خداوند در عذاب آنان «فلاتعجل علیهم»
«لاتعجل» به وسیله «فاء» بر آیات پیشین (نظیر «فلیمدد له الرحمن مدّاً» و «تؤزّهم أزّاً») تفریع شده است; یعنى، حال که تأخیر عذاب مایه افزایش گمراهى مشرکان و فزونى فریب هاى شیطانى است، چه ضرورتى در تعجیل عذاب است؟ جمله «إنّما ...» نیز که تعلیل براى «فلاتعجل علیهم» است، همین نکته را تأکید مى کند; زیرا بر انبوه تر شدن مدارک عذاب مشرکان دلالت دارد.
۴- خداوند، خواسته هاى پیامبر(ص) را در مورد عذاب مشرکان اجابت مى کند. «فلاتعجل علیهم»
اگر تعجیل پیامبر(ص) تأثیر حتمى نمى داشت، از آن نهى نمى شد.
۵- خداوند، کافران لجوج عصر بعثت را به عذاب دنیوى در زمانى مناسب هشدار داد. «فلاتعجل علیهم إنّما نعدّ لهم عدًّا»
عبارت «إنّما نعدّ لهم عدّاً» حاوى مفهوم تعلیل است; یعنى، هدف بالا رفتن ارقام است و روزى، شمارش به نقطه مورد نظر خواهد رسید و پس از آن، عذاب حتمى خواهد بود.
۶- مهلت خداوند به مشرکان، - هرچند طولانى باشد - مهلتى اندک و ناچیز است. «إنّما نعدّ لهم عدًّا»
فعل «نعدّ» (شمارش مى کنیم) حاوى معناى تقلیل است ; زیرا نوعاً چیز اندک قابل شمارش است. این تعبیر پس از آن که جمله «فلیمدد له الرحمن مدّاً» (در آیات پیشین) بر طولانى ساختن مدت دلالت داشت; حاکى از اندک بودن تمام عمر، در مقایسه با عاقبت انسان و جهان آخرت است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۱–۹۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۱–۹۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۸۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۸۴ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۸۴ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۸۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۸۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۸۳–۹۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۸۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار مهلتهای خدااجتناب از تعجیل در عذاب مشرکاناجتناب از تعجیل در عذاب کافرانازدیاد گمراهی مشرکانحسابرسی کافراندرخواست عذاب مشرکاندلایل مهلت به مشرکانشمارش تعداد تنفسکمی مهلت به مشرکانتعجیل در عذاب کافرانثبت عمل ناپسندحسابرسی مشرکاناجابت دعای محمدآثار وسوسه های شیطاننامه عمل کافرانانذار از عذاب دنیویانذار کافران صدراسلامآثار اصرار بر شرکمهلتهای خداحتمیت عذاب مشرکانخواسته های کافرانحسابرسی خداانذارهای خداتوصیه به محمدتوصیه های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
- گرفتار شدن کافران به عذاب اخروی پس از مهلت یافتن توام با رفاه و بهرهمندی در زندگی دنیا+۱۰ آیه
- مشرکان صدراسلام، مورد اخطار خداوند+۱ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) موظف به اجتناب از درخواست تعجیل عذاب بر کافران+۲ آیه
- گرفتار شدن کافران به عذاب اخروی، پس از مهلت یافتن توام با رفاه و بهره مندی در زندگی دنیا+۱۰ آیه
- گرفتاری کافران به وسوسه ها و تحریکات شیطان، سبب استدراج و رها شدنشان، در کفر و گمراهی+۱ آیه
- توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) نسبت به عجله نداشتن بر عذاب کافران+۱ آیه
- نهی شدن پیامبر(صلی الله علیه واله) از تعجیل برای عذاب شدن کافران+۲ آیه
- تاثیر وسوسه های شیطان بر کافران و افزایش گمراهی انان بر اثر مهلت خداوند، دلیل شتاب نکردن خداوند در عذاب انان+۱ آیه
- توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) نسبت به عجله نداشتن بر عذاب کافران+۱ آیه
- فعلیّت و فراهم بودن عذاب برای کافران از سوی خدا+۱ آیه
- کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۸ آیه
- ثبت اعمال ناروای انسانها و شمارش ان
- گرفتار شدن کافران به عذاب اخرتی، پس از مهلت یافتن و بهره مندی در زندگی دنیا+۷ آیه
- «لاتَعجَل»+۱ آیه
- درخواست پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله از خداوند، در مورد عذاب مشرکان+۱ آیه
- اجابت خداوند به عذاب کردن مشرکان، در صورت درخواست پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله از او+۱ آیه