قرآن، براى شفاعت شرايطى قائل است و چنين نيست که هر کس هر چه را خواست شفيع خود قرار دهد. در قيامت، کفّار به هر درى مىزنند و از هر کسى پناه مىخواهند، ولى جواب منفى مىشنوند.
ممکن است مراد از «عهد»، همان عهد بندگى خدا و دورى از شيطان باشد که قرآن مىفرمايد: «أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْکُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ وَ أَنِ اعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ» «1» اى انسانها! آيا از شما پيمان نگرفتم که از شيطان اطاعت نکنيد که او براى شما دشمنى آشکار است و اينکه تنها مرا پرستش کنيد که اين صراط مستقيم است. و در جاى ديگرى مىخوانيم: «لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ رَضِيَ لَهُ قَوْلًا» «2» در آن روز، شفاعت هيچ کس سودى نمىبخشد جز کسى که خداوند به او اجازه داده و به گفتار او راضى است.
در روايات، «عهد» به چند چيز تفسير شده است از جمله:
الف: تعهّد به ولايت اميرالمؤمنين علىّبن ابيطالب عليهما السلام و امامان پس از او. «3»
ب: وصيّت هنگام مرگ که انسان مردم را گرد خود جمع کند و بگويد: من متعهّدم به «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ*، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ»، و حقانيّت بهشت و دوزخ. «4»
ج: تعهّد ومواظبت بر نمازهاى شبانهروزى. «5»
«1». يس، 60- 61.
«2». طه، 109.
«3». تفسير الميزان.
«4». تفسير مجمعالبيان.
«5». تفسير الميزان.
جلد 5 - صفحه 311