تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ کُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَرْداً (95)
وَ کُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ: و همه ايشان آيندگانند به محضر الهى روز قيامت و محشر، فردا، در حالتى که تنها باشد بى‌يار و ياورى، و هيچکس مالک امر نباشد در اين روز غير از حق سبحانه و تعالى؛ پس هيچ شيئى از مخلوقات، مجانس الهى نيست تا او را ولد خود گيرد، و هيچ چيز مناسب او نبود تا او را شريک گرداند.
تبصره: شخص عاقل و عاقبت‌انديش البته تفکر نمايد چنين روزى را که تنها براى محاسبه و جزاى اعمال در محضر عدل الهى حاضر آيد بدون ناصر و ياورى، و اين فکر او را بر اين دارد که تا وقت باقى است فرصت را غنيمت شمرد و از سرمايه عمر در تجارت آخرت توشه‌اى به اعمال صالحه و اعتقادات صحيحه بدست آرد.
جلد 8 - صفحه 231
امالى صدوق- قيس بن عاصم گويد: با جماعتى خدمت حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و آله وارد شديم، به من فرمود: غسل کن به آب سدر. غسل نمودم، برگشتم، گفتم: يا رسول اللّه ما را موعظه فرما که فايده بريم به آن. فقال يا قيس انّ مع العزّ ذلّ و انّ مع الحيوة الموت و انّ مع الدّنيا الاخرة و انّ لکلّ شي‌ء حسيبا و على کلّ شي‌ء رقيبا و انّ لکلّ حسنه ثوابا و لکلّ سيّئة عقابا و انّه لا بدّ لک يا قيس من قرين يدفن معک و هو حىّ و تدفن معه و انت ميّت فان کان کريما اکرمک و ان کان لئيما اسلمک ثمّ لا تدفن الّا معه و لا يدفن الّا معک فلا تجعله الّا صالحا لأنّه اذا کان صالحا لا يؤنسک الّا هو و ان کان فاحشا لا يوحّشک الّا هو.
فرمود: اى قيس، بدرستى که با عزت، ذلت؛ و با زندگى، مردن؛ و با دنيا، آخرتى است. و بدرستى که براى هر چيزى حساب کننده و بر هر چيزى نگهبانى است. بدرستى که براى هر نيکى، ثوابى و براى هر بدى، عقابى است. و بدرستى که ناچار براى تو قرينى دفن شود و آن زنده، و دفن شوى با او و تو مرده‌اى. پس اگر کريم باشد، تو را اکرام کند و اگر لئيم باشد، تسليم تو و دفن نشود مگر با تو. پس قرار نده قرين خود را مگر صالح، زيرا اگر صالح باشد انس نگيرد مگر با تو، و اگر بد باشد به وحشت نياندازد تو را مگر او «1». و عاقل هشيار را همين موعظه کافى است.