تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما تِلْکَ بِيَمِينِکَ يا مُوسى «17»
پس خطاب شد: وَ ما تِلْکَ بِيَمِينِکَ يا مُوسى: و چيست آنچه به دست راست توست اى موسى.
تبصره: وجه 1: استفهام در اينجا براى استيقاظ موسى است به ظهور امر عجيب از عصا، در ثانى الحال فرمود چيست به دست راست تو اى موسى، يعنى حاضر باش تا از آن عجائب مشاهده کنى.
وجه 2: متعارف است کسى که بخواهد امر بزرگى را از چيز کوچکى ظاهر
«1» سفينة البحار، ج 1، ص 35: قال ابو عبد اللّه عليه السلام: المؤمن اشدّ من الجبل و الجبل يستقلّ منه بالفاس و المؤمن لا يستقلّ على دينه.
جلد 8 - صفحه 255
کند، اول آن را بر حاضرين عرضه دارد و گويد اين چيست، بعد از جواب، آن را ظاهر سازد. لذا خداى تعالى چون خواست ظاهر فرمايد از عصاى موسى آيات عجيبهاى را مانند شکافتن دريا به آن و جارى ساختن چشمهها از سنگ به توسط آن و انقلاب آن به مار عظيم، ابتدا آن را بر موسى عرضه نمود که آيا مىشناسى حقيقت عصا را که در دست دارى چوبى باشد بدون توانائى بر نفع و ضرر؛ پس از توجه، آشکار فرمود آيت عجيبه را از آن، کأنّه حق تعالى عقول را آگاه ساخته بر کمال قدرت و نهايت عظمت ذات يگانه خود به ظهور آيات غريبه و معجزات باهره از چيز پستى. و ايضا تنبيه بر آنکه عقول بشر عاجزند از ادراک حقيقت شيئى حاضر و فهم آنها قاصر است از معرفت صفات چوبى، پس چگونه ممکن باشد معرفت ذاتى که اعظم و اجل و اعلى شأن است.