تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالَ هِيَ عَصايَ أَتَوَکَّؤُا عَلَيْها وَ أَهُشُّ بِها عَلى غَنَمِي وَ لِيَ فِيها مَآرِبُ أُخْرى «18»
قالَ هِيَ عَصايَ: گفت موسى در جواب خداوند: اين عصاى من اوست چوب سفر من. أَتَوَکَّؤُا عَلَيْها: تکيه مى‌کنم بر آن چون مانده مى‌شوم در راه يا در وقتى که بر سر رمه ايستاده باشم، يا بر آن اعتماد کنم هر گاه از نهرى بجهم.
وَ أَهُشُّ بِها عَلى غَنَمِي: و مى‌ريزم برگ را از درخت به اين عصا براى گوسفندان خود تا بچرند. بعضى گفته‌اند موسى در مکالمه خود ابتدا نمود به مصالح نفس خود که بر اين عصا تکيه مى‌کنم و بعد از آن به مصالح رعيت و امت توجه نمود که به اين عصا بر هدايت رعيت و امت خود مى‌کوشم. وَ لِيَ فِيها مَآرِبُ أُخْرى: و براى من است در اين عصا حاجتهاى ديگر.
از ابن عباس- آثار غريبه عصاى حضرت موسى: 1- توشه و متاع خود بر عصا نهادى و برگرفتى به منزله راحله. 2- وقتى خسته شدى بر آن نشستى و راهوار مى‌رفتى. 3- با او حديث کردى تا انس گرفتى. 4- جائى که طعام نداشتى آن را به زمين زدى، قوت او ظاهر شدى. 5- در تشنگى به زدن آن
جلد 8 - صفحه 256
چشمه آب آشکار شدى. 6- در حرارت آفتاب شاخ و برگ برآوردى و سايبان او گشتى. 7- هر گاه ميل به ميوه نمودى از آن پديد آمدى. 8- در خواب آنرا به شبانى گوسفندان بداشتى تا از درندگان محفوظ ماندى. 9- در شب آنرا به زمين نصب کردى دو مشعله از آن روشنى بتافتى. 10- در زمين نشيب عصا دراز و در زمين فراز کوتاه شدى. 11- براى آبکشى از چاه، شعبهاى آن مانند دلو گشتى «1».
اينها فوائد ديگر عصا بود و حضرت موسى از شدت خوف الهى توانائى تکلم را ننموده، لذا جمع کرد کلام خود را به عبارت جامعى و گفت «ولى فيها مآرب اخرى» چنانچه قمى از حضرت باقر عليه السلام روايت نمود که: فمن الفرق (خوف شديد) لم يستطع الکلام فجمع کلامه فقال ولى فيها مآرب اخرى «2».
تتمه: تفسير برهان- از حضرت باقر عليه السلام فرمود: بود عصاى موسى براى آدم، پس گرديد به سوى شعيب، بعد به سوى موسى بن عمران، و آن عصا هر آينه نزد ما، و بدرستى که عهد من به آن پيش از اين است و آن سبز است مانند هيئتى که چيده شده از درخت و آن عصا هر آينه نطق کند هر گاه طلب نطق شود، مهيا است براى قائم ما، بجا مى‌آورد به آن آنچه را که موسى بجا مى‌آورد .. «3».
ايضا ابى حمزه ثمالى از حضرت صادق عليه السلام فرمود: الواح موسى نزد ما است و عصاى موسى نزد ما است و ما وارث پيغمبرانيم «4».