همين که حضرت موسى عليه السلام به رسالت الهى مأمور گرديد، چهار خواسته را از خداوند طلب نمود:
1- سعهى صدر. «رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي» 2- شرايط آماده. «وَ يَسِّرْ لِي أَمْرِي»
3- بيان روان. «وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِي» 4- داشتن وزير. «وَ اجْعَلْ لِي وَزِيراً»
جلد 5 - صفحه 335
چون حضرت موسى عليه السلام به مسائل متعدّد عبادى، سياسى، انقلابى، اجتماعى، اخلاقى، فردى و جمعى مأمور شده بود و طبعاً پرداختن و توجّه لازم به هر کدام، انسان را از ساير امور غافل مىسازد، لذا سعهصدر در رسيدن به همهى اين موارد کاملًا ضرورت دارد. «1»
سعهى صدر، هم براى خود انسان لازم است، هم براى انجام مسئوليّت وکلمه «لِي» رمز آن است که دريافت وحى، نياز به ظرفيت بزرگ دارد. چنانکه در سوره انشراح در مورد پيامبر صلى الله عليه و آله آمده است: أَ لَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ ... إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً ويژگى هاى قلب مؤمن و کافر
قلب مؤمن و کافر هريک جايگاه امرى است، از جمله:
قلب مؤمن قلب کافر
1- حيات. «أَ وَ مَنْ کانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ» «2» 1- مرض. «فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ» «3»
2- شفا. «وَ يَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ» «4» 2- قساوت. «جَعَلْنا قُلُوبَهُمْ قاسِيَةً» «5»
3- طهارت. «امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ» «6» 3- عدم پذيرش. «أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ» «7»
4- سعه صدر. «رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي» «8» 4- مُهرخوردن. «طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ» «9»*
5- هدايت. «مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ» «10» 5- احاطه ظلمت. «رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ» «11»
6- ايمان. «کَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمانَ» «12» 6- حجاب. «جَعَلْنا عَلى قُلُوبِهِمْ أَکِنَّةً» «13»
7- سکينه. «السَّکِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ» «14» 7- قفل شدن. «أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها» «15»
8- الفت. «وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ» «16» 8- سختى. «خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ» «17»
9- اطمينان قلبى. «أَلا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُ 9- برگشت و نفهمى. «صَرَفَ اللَّهُ القلوب» «18» قُلُوبَهُمْ» «19»
«1». تفسير کبير فخررازى.
«2». انعام، 122.
«3». بقره، 10.
«4». توبه، 14.
«5». مائده، 13.
«6». حجرات، 3.
«7». صف، 5.
«8». طه، 25.
«9». نحل، 108.
«10». تغابن، 11.
«11». مطففين، 14.
«12». مجادله، 22.
«13». کهف، 57.
«14». فتح، 4.
«15». محمّد، 24.
«16». انفال، 63.
«17». بقره، 7.
«18». رعد، 28.
«19». توبه، 127.
جلد 5 - صفحه 336