تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) قالَ عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي فِي کِتابٍ لا يَضِلُّ رَبِّي وَ لا يَنْسى‌ (52) قالَ عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي فِي کِتابٍ‌: گفت موسى دانستن حال و مآل آنان نزد پروردگار من ثابت گشته و نوشته شده در لوح محفوظ، يعنى علم آن خاصه الهى است. لا يَضِلُّ رَبِّي وَ لا يَنْسى‌: غفلت نکند پروردگار من و وانگذارد. يا خطا نمى‌کند پروردگار من بر طريق آن و فراموش نمى‌نمايد هيچ چيز را، يعنى علم پروردگار احاطه به همه چيزها دارد و اعمال خلايق نزد او سبحانه محفوظ و بر وفق آن جزا خواهد داد و خطا و سهو ننمايد، زيرا نسيان و خطا بر عالم بالذات، محال است و من بنده‌ام مثل شما، نمى‌دانم مگر آنچه علام الغيوب مرا از آن خبر دهد و دانا فرمايد. از ابن عباس‌ «1» نقل است در معنى آيه که: علم اهل قرنهاى گذشته نزد پروردگار من ثابت است، وانمى‌گذارد کسى را که به يگانگى او ايمان نياورده‌ «1» منهج الصادقين، ج 5، ص 493. جلد 8 - صفحه 281 تا اينکه از او انتقام کشد، و ترک نمى‌کند کسى را که او را به يگانگى دانسته باشد تا اينکه پاداشش را مرحمت فرمايد. تتمه: محتمل است که مراد فرعون از اين سؤال، استبعاد او باشد به احاطه علم و قدرت سبحانى به همه اشياء، يعنى قرون گذشته با وجود کثرت عدد و درازى زمان و دورى اطراف، چگونه علم او احاطه کرده باشد به ايشان و به اجزاء و احوال ايشان وارسيده. پس مراد جواب آن باشد که علم الهى محيط است به تمام آن و مثبت و محصل نزد سبحانى، و خطا و نسيان به گرد سرادق او راه ندارد تا موجب نقص کبريائى شود. جمعى گفته‌اند: چون موسى عليه السلام دعوت نمود به اقرار قيامت و بعث، فرعون گفت: چيست حال گذشتگان که برانگيخته نمى‌شوند؟ موسى جواب داد که علم آن را به غير خداى تعالى کسى نمى‌داند «1».