«نهى» جمع «نهيه» از ريشهى «نهى» به معناى بازداشتن است و «اولى النُّهى» يعنى صاحبان عقل وخرد. از اين جهت به عقل، «نهيه» مىگويند که انسان را از پيروى هوسها باز مىدارد. «2»
از پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله سؤال کردند «اولى النُّهى» چه کسانى هستند؟ حضرت فرمود: هم اولوا الاخلاق الحسنة ... و البررة بالامهات و الآباء، و المتاعاهدين للفقراء و الجيران و اليتامى، و يطعمون الطعام و يفشون السلام فى العالم، و يصلون و الناس نيام غافلون آنان که داراى اخلاق حسنهاند ...، به پدران و مادران نيکى مىکنند، به فقرا و همسايگان نيازمند و يتيمان کمک مىرسانند، به گرسنگان غذا مىدهند، صلح و آسايش در جهان مىگسترانند و همانهايى که نماز مىخوانند در حالى که مردم خوابند و بىخبر. «3»
اميرمؤمنان على عليه السلام راز سجدههاى نماز را اشاراتِ به اين آيه دانسته و فرمودهاند: معنى
«1». تفسير الميزان.
«2». تفسير الميزان.
«3». تفسير نورالثقلين.
جلد 5 - صفحه 355
سجدهى اوّل آن است که خدايا! من در آغاز از اين خاک بودم، هنگامى که سر از سجده برمىدارى اشاره به آن دارد که تو مرا از خاک آفريدى. سجدهى دوّم اين مفهوم را مىرساند که تو مرا به خاک برمىگردانى، و بلند شدن از آن، يعنى تو بار ديگر در قيامت مرا از خاک زنده خواهى کرد. «1»