تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
مِنْها خَلَقْناکُمْ وَ فِيها نُعِيدُکُمْ وَ مِنْها نُخْرِجُکُمْ تارَةً أُخْرى (55)
مِنْها خَلَقْناکُمْ: از زمين آفريديم شما را. در اين آيه اصل خلقت را به ياد بندگان آورد که پدر شما و اول مواد ابدان شما خاک زمين است. وَ فِيها نُعِيدُکُمْ:
«1» نور الثقلين، ج 3، ص 382- 381 روايت 74.
جلد 8 - صفحه 284
و در خاک زمين برگردانيم شما را وقتى که مرديد. وَ مِنْها نُخْرِجُکُمْ تارَةً أُخْرى: و از زمين بيرون آوريم شما را مرتبه ديگر به جهت حساب و جزا به تأليف اجزاء متفرقه بر صورت سابقه ورد روح به آن.
تنبيه: خداوند سبحان در اين آيه شريفه بندگان را آگاه سازد به حال اول و وسط و آخر:
حال اول: تذکر به اصل خلقت اوليه که آن خاک راه، که پست و لگد کوب تمام حيوانات است، تا تکبر و سرکشى و دعوى فرعونى را از سر بنهد و از مستى شراب غرور به خود آيد و از طغيان به ايمان رجوع کند.
حال دوم: تنبه به پنهان شدن در خاک و عالم برزخ است تا انديشه آن او را به فکر توشه‌اى بياندازد و اخبار کتاب آسمانى و پيغام رسولان سبحانى را بيهوده مپندارد، بلکه آنها را به راستى و درستى قبول نمايد و از دار التجاره دنيا، خيرات و مبراتى ذخيره کند.
حال سوم: برانگيخته شدن از خاک که روز قيامت باشد براى حساب و جزاى اعمال تا اعتقاد به آن او را بر آن دارد که در اينجا تسويه کار خود را نمايد به تصفيه قلب از اخلاق رذيله و تحليه به سنت مرضيه.
زهى آن بنده‌اى که اين آيات بينات را به گوش دل بشنود و قبل از کوس رحيل، هشيارى يابد و سر انجام کار را بيانديشد تا پشيمانى و خسران ابدى براى او فراهم نگردد که در آن وقت چاره‌اى نخواهد بود.