تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالُوا إِنْ هذانِ لَساحِرانِ يُرِيدانِ أَنْ يُخْرِجاکُمْ مِنْ أَرْضِکُمْ بِسِحْرِهِما وَ يَذْهَبا بِطَرِيقَتِکُمُ الْمُثْلى (63)
قالُوا إِنْ هذانِ لَساحِرانِ: گفتند سحره: نيستند اين هر دو يعنى موسى و هارون مگر جادوگران. در تفسير لوامع- مروى است که فرعون از غرفه مىديد که سحره با يکديگر سخنى مىگويند و مشورت مىنمايند، پرسيد اين سحره چه مىگويند. ايشان از ترس فرعون گفتند: اين هر دو ساحرند. نزد بعضى از مفسرين ضمير راجع به فرعون و قوم او (إِنْ هذانِ لَساحِرانِ) تفسير «أَسَرُّوا النَّجْوى» است، يعنى فرعون و کسان او مشورت کردند در تلفيق اين کلام که
جلد 8 - صفحه 290
اسناد سحر است به ايشان به جهت ترس آنکه مبادا ايشان غالب شوند و مردم تابع آنها گردند. لکن قول اولى انسب باشد.
يُرِيدانِ أَنْ يُخْرِجاکُمْ: مىخواهند اين دو نفر اينکه بيرون کنند شما را.
مِنْ أَرْضِکُمْ بِسِحْرِهِما: از زمين شما به سبب سحر خودشان. وَ يَذْهَبا بِطَرِيقَتِکُمُ الْمُثْلى: و ببرند مذهب شما را که افضل مذاهب است و دين و مذهب خود را ظاهر سازند، يا ببرند اشراف و اکابر شما را، يعنى روى دل ايشان را از شماها بگردانند و متوجه خود نمايند.
نکته ادبيه: قوله (إِنْ هذانِ لَساحِرانِ) بنا به قرائت مشهور «ان» نافيه يا مخففه از مثقله، و خبر آن ملازم با لام است تا فرق باشد ميان ثقيله و نافيه.