تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ ذلِکَ جَزاءُ مَنْ تَزَکَّى (76) جَنَّاتُ عَدْنٍ‌: بهشتهاى با اقامت. تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ: جارى است از جلو يا زير منازل يا درختان نهرها. خالِدِينَ فِيها: در حالتى که جاويد باشند در آن بهشتها. وَ ذلِکَ جَزاءُ مَنْ تَزَکَّى‌: و آن جزا پاداش کسى است که پاکيزه نمايد خود را از کفر و معاصى. يا آن ثواب مذکوره جزاء کسى است که طلب تزکيه نمايد به اراده طاعات و عمل به آن از خيرات. تنبيه: آيه شريفه مخصوص گردانيده ثواب مذکوره را به کسى که تزکيه نمايد خود را؛ و تزکيه دو قسم است: 1- تزکيه قولى، که شخص تزکيه نمايد خود را براى غير، و آن مذموم است، چنانچه فرموده‌ (فَلا تُزَکُّوا أَنْفُسَکُمْ) «1» و نهى از آن تأديب است به جهت قبح مدح انسانى نفس خود را عقلا و شرعا. و لذا فرموده‌اند (تزکيه المرء لنفسه لقبيحة). و از دانشمندى پرسيدند: چيست آن چيزى که نيکو نيست از انسان اگرچه حق باشد؟ جواب گفت: مدح کردن شخص، نفس خود را. «1» سوره نجم، آيه 32. جلد 8 - صفحه 302 2- تزکيه فعلى، که ممدوح است عقلا و شرعا و عرفا، و آيه فوق اشاره باشد، يعنى تطهير قلب از اخلاق ذميمه که ناشى است از شره بطن و کلام و غضب و حسد و بخل و کبر و عجب و محبت دنيا و جاه، و پس از اين تزکيه حاصل شود صفا و نورانيت قلبى و تابش نمايد لمعان رحمت الهى، و نائل گردد به ثواب و نعم سبحانى. زهى سعادت انسانى که در مقام تزکيه برآيد و اخلاق رذيله را به ملکات حميده بزدايد تا به موهبات سر افراز گردد.