تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
کُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناکُمْ وَ لا تَطْغَوْا فِيهِ فَيَحِلَّ عَلَيْکُمْ غَضَبِي وَ مَنْ يَحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِي فَقَدْ هَوى (81)
کُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناکُمْ: بخوريد بر وجه مباح از پاکيزهها و حلالها آنچه روزى ساختيم شما را. وَ لا تَطْغَوْا فِيهِ: و سرکشى مکنيد در آن به کفران نعمتهاى من در مخالفت من. يا تجاوز منمائيد در آن از حدى که مقرر فرمودهايم مانند اسراف و بطر و منع آن از مستحقين. يا از حد تجاوز مکنيد به سبب تعدى از حدود شرع که صرف نعمت باشد در معصيت. يا استعانت به آن در مخالفت يا تجاوز مکنيد از خوردن حلال به حرام.
حاصل آنکه قوت، نعمت، و نعمت را قوّت معصيت قرار ندهيد، که اگر چنين کرديد: فَيَحِلَّ عَلَيْکُمْ غَضَبِي: پس لازم آيد و نازل شود بر شما عقوبت من. در توحيد صدوق از حضرت باقر عليه السلام سؤال شد از اين آيه که چيست آن غضب؟ فرمود: آن عقاب مىباشد «1». وَ مَنْ يَحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِي: و هر که نازل شود بر او عقاب من. فَقَدْ هَوى: پس بتحقيق هلاک شد، زيرا هر که فرو شد از بالا به پائين، هر آينه هلاک گردد. همچنين هر که را غضب الهى فرا گيرد، هر آينه او را مخذول و منکوب و با خاک برابر سازد هر چند رتبه عالى و مقام بزرگى داشته باشد، چنانکه فرعون با آن ادعاى خدائى و کبر و نخوت و سرکشى و دستگاه دنيوى به حدى که مردم را به بندگى خود ملزم ساخته بود، وقتى سخط
«1» نور الثقلين، ج 3، ص 386 روايت 89 به نقل از توحيد.
جلد 8 - صفحه 307
الهى او را فرا گرفت وى را عبرت عالميان قرار داد. فتنبه. قول ديگر: هر که نازل شود بر او عقاب من، پس بتحقيق سرنگون شود در آتش يا وارد گردد در هاويه که درک جحيم است.