1- همين که از انحرافى با خبر شديد، فوراً عکسالعمل نشان دهيد. «فَرَجَعَ» (حرف «فا» در «فَرَجَعَ» نشانه فوريت است.)
2- غيرت دينى از صفات بارز اولياى خداست. «غَضْبانَ أَسِفاً» (رهبران دينى و اولياى خدا، غصهى انحراف مردم را مىخورند.)
3- خشم و غضبى که در راه رضاى الهى باشد مذموم نيست. «غَضْبانَ أَسِفاً» (خشم و تأسّف اولياى خدا، به خاطر ارتداد وانحراف معنوى مردم است.)
4- در جاى خود بايد خطاکار را توبيخ کرد. «أَ لَمْ يَعِدْکُمْ»
5- عدم حضور رهبر، يا تغييرات جزئى در برنامهها، نبايد سبب انحراف و ارتداد شود. «أَ فَطالَ عَلَيْکُمُ الْعَهْدُ»
6- ارتجاع، ارتداد و عهدشکنى، عامل قهر وغضب الهى است. «فَيَحِلَّ عَلَيْکُمْ غَضَبِي»
7- قهر و غضب از لوازم تربيت است. «غَضَبٌ مِنْ رَبِّکُمْ»
8- تخلّف از عهد وپيمان پيامبر، عامل قهر خداوند است. يَحِلَّ عَلَيْکُمْ غَضَبٌ ... فَأَخْلَفْتُمْ مَوْعِدِي (ميان انبيا و مردم تعهّدات و قرارهايى است که اين قرارها شامل سيره، احکام و نمايندگان آنها در ميان مردم مىشود که بايد مردم به آنها وفادار باشند، وقرار موسى تبعيت از هارون بود.)
9- تخلّف از وصىّ ونماينده پيامبر، تخلّف از خود اوست. «فَأَخْلَفْتُمْ مَوْعِدِي» (تخلّف از پيروى هارون، تخلّف از موسى مىباشد.) «1»
10- هنگام توبيخ، روزنهى توبه وبازگشتى را براى خلافکار باز بگذاريد. «أَ فَطالَ عَلَيْکُمُ الْعَهْدُ أَمْ أَرَدْتُمْ» (از سؤالهاى متعدّد موسى، اين پيام استفاده مىشود.)
«1». تفسير مجمعالبيان.
تفسير نور(10جلدى)، ج5، ص: 376