تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَلاَّ تَتَّبِعَنِ أَ فَعَصَيْتَ أَمْرِي (93)
أَلَّا تَتَّبِعَنِ: از آنکه پيروى من کنى در غضب و زجر کردن ايشان و مقاتله و محاربه با آنان براى رضاى الهى و حمايت دين. يا آنکه از پى من آئى و خود را به من رسانى و مرا اخبار کنى. أَ فَعَصَيْتَ أَمْرِي: آيا پس نافرمانى نمودى امر مرا.
تنبيه: صورت آيه، استفهام؛ و مراد تقدير و فرض و تقرير است، زيرا موسى عليه السلام مىدانست که هارون در فرمان او عاصى نشده، و يا آنکه موسى از شدت غضب و فرط غيظ بر کفران و عصيان قوم پنداشته که هارون منع و زجر ايشان ننموده و بدين جهت نسبت عصيان به او داده؛ و بنابراين مراد «ما مَنَعَکَ إِذْ رَأَيْتَهُمْ ضَلُّوا أَلَّا تَتَّبِعَنِ» تبعيت ننمودن هارون باشد مر موسى را، و از ملحق
جلد 8 - صفحه 317
نشدن او به موسى، عصيان هارون لازم نمىآيد، زيرا ممکن است که اين امر مشروط به مصلحت بوده، و هارون عليه السلام صلاح را در اقامت بيشتر ديده باشد از رفتن. و مقرر است که شاهد مىبيند چيزهائى که غايب نمىبيند، پس منافى با عصمت او نخواهد بود. يا آنکه امر باشد به مجاهده و زجر ايشان از فعل قبيح و عتاب به هارون با آنکه ملامت متوجه قوم است به جهت آنست که امر موسى به مفارقت از قوم ملامت قوم و سرزنش آنان خواهد بود. و مقصود از استفهام، استفسار کيفيت گوسالهپرستى بوده که اى هارون چرا و چگونه و به چه جهت اين حالت واقع شد و تو چرا مانع نشدى.