اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِنَّما إِلهُکُمُ اللّهُ الَّذِي لا إِلهَ إِلاّ هُوَ وَسِعَ کُلَّ شَيءٍ عِلماً (98)
منحصرا اله شما اللّه است آن خداوندي که نيست الهي مگر او فرو گرفته است هر چيزي را علم او.
(إِنَّما) از ادات حصر است که غير او هر که هست و هر چه هست سزاوار پرستش نيست.
(إِلهُکُمُ) معبود بحق.
(اللّهُ) اسم مختص بذات اقدس واجب الوجود است که اسامي مختصّه اللّه هو حق است، اللّه اسم ذات مقدس مستجمع جميع کمالات و منزّه از جميع عيوب و نواقص، هو اشاره بمقام غيب الغيوبيست که ممکن محالست پي بذات او ببرد چون ممکن محدود است و ذات او غير متناهي و نامحدود است، و حق بمعني ثبوت و بقاء است ازلا و ابدا نه اول دارد نه آخر.
(الَّذِي لا إِلهَ إِلّا هُوَ) غير او تماما محتاج و مخلوق و حادث و مسبوق بعدم است سزاوار الوهيّت نيستند.
(وَسِعَ کُلَّ شَيءٍ عِلماً) چون علم از صفات ذات و عين ذات و منتزع از ذات
جلد 13 - صفحه 92
است غير محدود است مثل ساير صفات ذاتيه قدرت حيات عظمت کبريايي عزّت ازليّت ابديّت سرمديّت و بسياري از صفات ذاتيه که از شئون علم است، مثل بصير سميع مدرک حکيم مريد خبير عالم بمبصرات و مسموعات و جزئيات و مصالح و صلاح و جميع آنچه واقع شده و ميشود و اينها را صفات کماليّه گويند بخلاف صفات فعليّه رحيم رحمن غفّار تواب خالق رازق مميت محيي معزّ مذلّ کافي شافي و ساير صفات فعليّه که افعال صادره از اوست و اينها را صفات جماليّه نامند و بخلاف صفات سلبيّه و آن هر صفتي که موجب نقص و عيب و احتياج مي شود بايد از او سلب کرد که مفاد سبّوح قدّوس است که مرکب از اجزاء نيست نه اجزاء خارجيّه مثل اجسام و نه اجزاء ذهنيّه مثل اجناس و انواع و نه اجزاء وهميّه مثل مجردات عالم عقول و نفوس و منزّه از لوازم آنها مثل حال و محلّ و اعراض کم و کيف.