کلمه «هضم» به معناى کم شدن است و شايد از آن روى به جذب غذا در بدن «هضم» مىگويند که ظاهراً غذا کم مىشود و تفالههاى آن باقى مىماند. «1»
از قرآن و روايات به دست مىآيد که اعمال و روحيات انسان در يکديگر تأثير متقابل دارند،
«1». تفسير نمونه.
جلد 5 - صفحه 393
لذا هرگاه يک عمل نيکو که از شخصى منافق، مشرک، رياکار و ... که داراى روحيهاى فاسد است سر زند، مورد قبول واقع نمىشود. چنانکه اگر کافرى، کار شايسته و خوبى مثل اختراع و اکتشاف نافع انجام دهد، در حالى که حقّ را فهميده و آگاهانه در کفر اصرار ورزد، کار نيکوى او پذيرفته نخواهد شد. همانند ريختن شربت شيرين و گوارا در ظرفى کثيف و آلوده که طبيعتاً ديگر قابل پذيرش نيست.
در ده آيهى اخير، به سيمايى اجمالى از برپايى قيامت اشاره شده است:
الف: در صور دميده شده ومردگان زنده مىشوند. «يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ»
ب: مجرمان محشور مىگردند. «نَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ»
ج: کوهها متلاشى مىشوند. «يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً»
د: همه گوش به فرمان دعوت کنندهى الهى هستند. «يَتَّبِعُونَ الدَّاعِيَ»
ه: شفاعت بدون اذن خدا مؤثّر نيست. «لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ»
و: خداوند با احاطه علمىاش به همه حسابها مىرسد. يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ...
ز: همگى در برابر حکم الهى تسليم هستند. «عَنَتِ الْوُجُوهُ»
ح: ظالمان مأيوسند. «خابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْماً»
ط: مؤمنان صالح در آرامش به سر مىبرند. «فَلا يَخافُ ظُلْماً وَ لا هَضْماً». «1»