در تفسير نمونه از جامع البيان، نقل شده است: سلمان فارسى به رسول اکرم صلى الله عليه و آله گفت:
دوستان من که اهل ايمان و نماز بودند، ولى شما را نديدند تا به شما ايمان بياورند، وضع آنها در قيامت چگونه است؟ يکى از حاضران جواب داد: اهل دوزخند. ولى اين آيه نازل شد که هر کدام از پيروان اديان که در عصر خود بر طبق وظايف و فرمان الهى عمل کرده‌اند، مأجورند. البتّه اين آيه نمى‌تواند بهانه و دستاويزى براى ماندن در يهوديّت و مسيحيّت باشد. زيرا اوّلًا: قرآن، اهل کتاب را به اسلام دعوت نموده است و ثانياً: تهديد کرده که اگر آگاهانه به سراغ دينى غير از اسلام بروند، مورد قبول نيست. «1»
«1». آل‌عمران، 85.
جلد 1 - صفحه 128
مراد از «الَّذِينَ هادُوا» يهوديان هستند. اين نامگذارى يا به سبب اظهار توبه‌ى آنان است که با تعبير «إِنَّا هُدْنا إِلَيْکَ» «1» آمده است و يا به جهت آنکه اين قوم به يکى از فرزندان حضرت يعقوب که يهود نام داشت، منسوب بودند.
مراد از «نصارى»، مسيحيان هستند که در جواب حضرت عيسى که فرمود: «مَنْ أَنْصارِي» گفتند: «نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ» «2». شايد هم اين نامگذارى به جهت سکونت آنان در منطقه ناصريّه، زادگاه عيسى عليه السلام باشد.
«صابئين» به کسانى گفته مى‌شود که خود را پيروان حضرت يحيى مى‌دانند و براى ستارگان، قدرت تدبير قائلند. نام اين گروه در سوره‌هاى بقره، مائده و حج، در کنار يهود، نصارى، مجوس و مشرکان آمده است «3» و از اينجا معلوم مى‌شود که صابئان غير از چهار دسته‌ى مذکورند. پيروان اين آئين نيز همانند ساير اهل‌کتاب، به اسلام دعوت شده‌اند. اينها با توجّه به اعتقادات خاصّ خود، پيروان اندکى دارند و اهل تبليغ از دين خودشان نيستند.
آنها بيشتر در کنار رودخانه‌ها و درياها زندگى مى‌کنند و گوشه‌گير و منزوى هستند. اين افراد، غسل‌هاى متعدّدى دارند که در تابستان و زمستان بايد در رودخانه و آب جارى انجام دهند.
هم اکنون تعداد نزديک به پنج هزار نفر از آنان در خوزستان در کنار رود کارون و شهرهاى ديگر آن استان زندگى مى‌کنند و قريب به هشت هزار نفر نيز در عراق در کنار دجله و شهرهاى ديگر عراق سکونت دارند.