کلمه «نُهى» جمع «نُهيه» به معناى چيزى است که انسان را از زشتىها نهى مىکند و از اين روى به عقل، «نهيه» گفته مىشود، زيرا انسان را از هوسها بازمىدارد. بنابراين عقل واقعى، علاوه بر انديشيدن و فهميدن، سبب دور شدن از خطرها و بدىها مىشود.
«قَرن» به معناى قوم و مردمى است که در يک زمان زندگى مىکنند و گاهى به خود زمان نيز گفته مىشود. «لزام» به معناى امر ملازم و حتمى است.
مراد از «کَلِمَةٌ سَبَقَتْ» همان جملهاى است که خداوند هنگام هبوط به حضرت آدم فرمود: «1» «وَ لَکُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَ مَتاعٌ إِلى حِينٍ» «2»*
اهل مکّه در سفرهاى خود از مکانهاى قوم عاد و ثمود مىگذشتند و آثار باقيمانده و خرابههاى آنها را مىديدند. خداوند در اين آيات به آنان هشدار مىدهد که سرنوشت آنان را
«1». تفسير الميزان.
«2». بقره، 36.
جلد 5 - صفحه 408
فراموش نکنيد وبا تفکّر وانديشه در آثار آنان، درس عبرت بگيريد. «1»