اگر به کتابى که نويسندهى آن چند نفر باشند نگاهى دقيق بيندازيم، بخوبى خواهيم ديد که جملات، سياق و محتواى هر قسمت از کتاب با بخش ديگر آن متفاوت است و بديهى است که هر چه کتاب، بزرگتر و مفصلتر باشد، اين اختلاف، بيشتر و بارزتر خواهد بود، زيرا بر
جلد 5 - صفحه 436
فرض که در نوشتن يک جمله، يک سطر و يا يک صفحه، هماهنگى تصادفى پيدا شود ولى در کتاب بزرگ هستى، اين هماهنگى و نظم بدون پروردگارى يکتا محال است.
سؤال: اگر خدايىيکتا در مصدر امور است، پس تضادهاى موجود براى چيست؟
پاسخ: اگر بشود نام آنها را تضادّ گذاشت، بايد گفت از نوع تضادّ دو لبهى قيچى و يا دو کفّهى ترازوست که تحت يک تدبير و براى انجام يک هدف صورت مىپذيرد و يا مثل حرکت متضادّ دو دست يک انسان براى فشار دادن پارچهاى است که مىخواهد آب آن را بگيرد مىباشد.
هشامبن حَکَم از امام صادق عليه السلام پرسيد: دليل يکتايى خداوند چيست؟ حضرت فرمود:
اتصال التدبير و تمام الصنع کما قال الله عزوجل: لوکان فيهما ... پيوستگى و انسجام تدبير جهان وکامل بودن آفرينش، دليل وحدانيّت اوست. «1»
اين آيه در پاسخ کسانى است که براى هر چيز و هر امرى، ربّ، مدبر و خدايى قائل بودند و لذا فرمود: «رَبِّ الْعَرْشِ» يعنى پروردگار همه هستى، اللّه است.