تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ قالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً سُبْحانَهُ بَلْ عِبادٌ مُکْرَمُونَ «26»
بعد از آن، اعتقاد فاسد ديگر آنها را بيان مىفرمايد:
وَ قالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً: و گفتند مشرکين فراگرفت خداوند رحمان فرزند را از ملائکه و غيره. سُبْحانَهُ: منزه است ذات الهى از نقص و عيب و احتياج، پس شايسته فرزند نباشد.
تبصره: نصارى عيسى را پسر خدا، و يهود عزير را پسر خدا، و مشرکين ملائکه را بنات اللّه دانستند. حق سبحانه و تعالى جواب هر سه طايفه را به يک کلمه جامعه مىفرمايد که: 1- منزه است ذات سبحانى، زيرا اتخاذ ولد يا براى حاجت باشد يا به عبث، و هيچيک بر حق تعالى روا نيست، لذا تنزيه ذات خود فرمود. 2- بالضروره ولد از جنس والد باشد، پس از جهتى مشارکت و از جهتى مغايرت خواهد داشت، و مشارکت و مغايرت از لوازم حدوث، و حدوث بر حق تعالى ممتنع؛ پس مجانست خداى تعالى محال است، لذا تنزيه ذات کبريائى فرموده از هر چه موجب نقص و عيب و حدوث و احتياج باشد. 3-
جلد 8 - صفحه 380
اتخاذ ولد از دو قسم خارج نيست: يا بر سبيل توالد، يا بر سبيل تبنى (پسر خوانده) و هيچيک بر حق تعالى جايز نيست، زيرا بنابر اول لازم آيد از قبيل اجسام باشد، و بنابر ثانى احتياج؛ و ذات سبحانى از هر دو منزه باشد.
بعد اضراب مىفرمايد که: بَلْ عِبادٌ مُکْرَمُونَ: نيستند ملائکه و عزير، اولاد خدا، بلکه بندگانى هستند گرامى داشتهشدگان که حق سبحانه ايشان را گرامى داشته و برگزيده.