تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لَوْ يَعْلَمُ الَّذِينَ کَفَرُوا حِينَ لا يَکُفُّونَ عَنْ وُجُوهِهِمُ النَّارَ وَ لا عَنْ ظُهُورِهِمْ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ (39)
خداوند سبحان به جهت رفع حزن از قلب مبارک پيغمبر و جواب کفار مى‌فرمايد:
لَوْ يَعْلَمُ الَّذِينَ کَفَرُوا: اگر بدانند آنانکه کافر شدند. حِينَ لا يَکُفُّونَ عَنْ
جلد 8 - صفحه 391
وُجُوهِهِمُ النَّارَ: وقتى را که باز نتوانند داشت از صورتهاى خود آتش را. وَ لا عَنْ ظُهُورِهِمْ: و نه از پشتهاى ايشان، يعنى آتش به ايشان محيط شده و هيچ نتوانند از خود آن را باز دارند. وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ: و نه ايشان را يارى کنند، يعنى هيچکس يارى نکند آنها را، بلکه عذاب يک مرتبه تمام شراشر وجود آنها را احاطه نمايد و نتوانند آن را دفع کنند. جواب- «لو» محذوف است تقدير آنکه اگر بدانند صدق آنچه وعده داده شده به ايشان از عذاب محيط است بر آنان، هر آينه عجله نمى‌کردند در وقوع آن و نمى‌گفتند: کى خواهد بود اين وعده‌اى که مى‌گوئى.
نکته: تخصيص وجوه و ظهور به ذکر به معنى قدام و خلف، به جهت آنکه اين دو، اشهر جوانب و احاطه به آنها مستلزم است احاطه به تمام بدن را به حيثيتى که قدرت ندارند بر دفع آن.