اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أُولئِکَ جَزاؤُهُم مَغفِرَةٌ مِن رَبِّهِم وَ جَنّاتٌ تَجرِي مِن تَحتِهَا الأَنهارُ خالِدِينَ فِيها وَ نِعمَ أَجرُ العامِلِينَ (136)
اينها جزاء آنها آمرزش است از پروردگارشان و بهشتهايي که از زير آنها نهرهايي جاريست و نيکو است اجر عمل کنندهگان اولئک مفسرين گفتند مراد متقين هستند که داراي اوصاف مذکوره هستند لکن اينکه خلاف ظاهر است از دو جهت يکي آنکه متقين را قبلا فرموده که بهشت براي آنها مهيّا شده در آيه سابقه أُعِدَّت لِلمُتَّقِينَ و ديگر آنکه جزاء مغفرت راجع بمذنب است که موفق بتوبه و استغفار شده باشد، بنا بر اينکه مراد از اولئک وَ الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً الاية است.
ان قلت- وجوب توبه و استغفار عقلي است و امر بآن ارشاديست مترتب نميشود بر او جز رفع عذاب و مغفرت و اعمال مولويت در او نشده که ثواب و اجر بر او مترتب شود.
قلت- در آيه شريفه قبل دو امر بيان فرموده: يکي فَاستَغفَرُوا لِذُنُوبِهِم و ديگر وَ لَم يُصِرُّوا عَلي ما فَعَلُوا و در اينکه آيه هم دو چيز و دو اجر بيان فرموده يکي جَزاؤُهُم مَغفِرَةٌ مِن رَبِّهِم اينکه راجع بتوبه و استغفار است که خداوند ميآمرزد و ديگر جَنّاتٌ تَجرِي مِن تَحتِهَا الأَنهارُ اينکه جمله راجع بترک معصيت است و ترک اصرار، و ترک معصيت از جهة انتهاء از مناهي الهي افضل اعمال و عبادات است بنصّ فرمايش حضرت رسالت در خطبه شعبانيه
(افضل الاعمال في هذا الشهر الورع عن محارم اللّه).
و مراد از تَجرِي مِن تَحتِهَا الأَنهارُ و از خالِدِينَ فِيها قبلا تذکر داده شده
جلد 4 - صفحه 364
وَ نِعمَ أَجرُ العامِلِينَ البته بالاتر از نعمت بهشت و خلود در آن نعمتي نيست، اللهمّ ارزقنا بمحمد و آله صلّ علي محمّد و آله.