تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) قالَ بَلْ رَبُّکُمْ رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الَّذِي فَطَرَهُنَّ وَ أَنَا عَلى‌ ذلِکُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ (56) قالَ بَلْ رَبُّکُمْ رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌: گفت ابراهيم عليه السلام بلکه پروردگار شما خداى آسمان و زمين است. الَّذِي فَطَرَهُنَ‌: آن ذات يگانه‌اى که ايجاد فرمود آنها را به قدرت کامله و حکمت بالغه. وَ أَنَا عَلى‌ ذلِکُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ‌: و من بر الهيت او و آفريدن او آسمان و زمين را و اينکه ذات او قابل پرستش و ستايش است از شاهدانم، يعنى از روى تحقيق خبر دهم مانند کسى که چيزى را مشاهده و ديده باشد. تنبيه: چون مشرکين توهم نمودند که مخاطبه ابراهيم عليه السلام در باره اصنام به مزاح مى‌باشد، لذا حضرت در مقام جديت اظهار حق و توحيد برآمد به قول و فعل. اما به قول آنکه فرمود پروردگار شما خالق آسمان و زمين، و اين امر دال است بر آنکه خالقى که خلق فرموده آن را براى منافع بندگان، او سزاوار و قابليت دارد به ستايش و پرستش؛ زيرا ذاتى که قادر باشد بر اين خلقت، هر آينه قادر خواهد بود بر ترتب ثواب و عقاب بر اعمال بندگان. و من بر اين دعوى و اثبات مذهب حق، قادر بر برهان هستم، مانند کسى که مشاهده کرده باشد نه مانند شما که بر طريقه باطل، و عاجز از دليل باشيد.