تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ تَاللَّهِ لَأَکِيدَنَّ أَصْنامَکُمْ بَعْدَ أَنْ تُوَلُّوا مُدْبِرِينَ (57)
جلد 8 - صفحه 406
اما به فعل آنکه: وَ تَاللَّهِ لَأَکِيدَنَّ أَصْنامَکُمْ: و قسم به خدا هر آينه البته البته تدبيرى نمايم بتان شما را تدبير پنهانى که بد آيد شما را از آن تدبير بنا به قولى اين سخن را در پنهانى قوم گفت که هيچکس نشنيد مگر يک نفر. پس آشکار نمود. خلاصه گفت تدبير نمايم در باره بتان شما. بَعْدَ أَنْ تُوَلُّوا مُدْبِرِينَ: بعد از آنکه رو برگردانيد در حالتى که پشت کننده باشيد بر ايشان.
نکته: ذکر تدبير و اجتهاد در کسر اصنام به صورت کيد و ايراد «تاء» قسم که براى تعجب است، به جهت صعوبت اين امر بود، و توقف آن بر نوعى از حيل؛ چه حضرت، معاصر با نمرود که در سرکشى و استکبار و قوت سلطنت در نهايت مراتب، و معذلک ناصر کيش باطل خود و هادم بنيان دين حق بود، و لکن اراده الهى غالب و قاهر بر هر چيزى است.
مفسرين نقل نمودهاند که براى آنها در هر سالى مجمع و عيدى بود که وقتى از عيد مراجعت مىکردند داخل بتخانه و پرستش بتان نموده بعد به منازل خود مىرفتند. على بن ابراهيم قمى فرمايد: چون حضرت ابراهيم نهى فرمود آنها را از بتپرستى و احتجاج نمود نپذيرفتند، موسم عيد رسيد. نمرود با تمام اهل مملکت به عيدگاه رفتند، و ابراهيم عليه السلام کراهت داشت از بيرون رفتن با آنها. پس او را موکل بتخانه نمودند. چون رفتند، ابراهيم عليه السلام طعامى مهيا و داخل بتخانه، نزد هر بتى آورده مىگفت: بخور و تکلم کن. پس جواب نمىداد با تيشه دست و پاى آن را مىشکست تا با تمام آنها چنين نمود «1».