اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ وَهَبنا لَه‌ُ إِسحاق‌َ وَ يَعقُوب‌َ نافِلَةً وَ کُلاًّ جَعَلنا صالِحِين‌َ (72)
و بخشيديم از براي او اسحاق و يعقوب که نافله بود يعني از اسحاق يعقوب را داديم و يعقوب هم درک زمان جدش ابراهيم را کرد و هر سه را ابراهيم و اسحاق و يعقوب را صالح قرار داديم که صلاحيت نبوت و رسالت را داشتند و به آنها عنايت شد، موقعي که ملائکه آمدند براي اهلاک قوم لوط ابتدا مشرف شدند خدمت ابراهيم و او را بشارت باسحق دادند: «وَ بَشَّرناه‌ُ بِإِسحاق‌َ نَبِيًّا مِن‌َ الصّالِحِين‌َ» صافات آيه 112. و ساره ايستاده بود و شنيد و خنديد به او هم بشارت دادند که مي‌فرمايد:
«وَ امرَأَتُه‌ُ قائِمَةٌ فَضَحِکَت فَبَشَّرناها بِإِسحاق‌َ وَ مِن وَراءِ إِسحاق‌َ يَعقُوب‌َ قالَت يا وَيلَتي أَ أَلِدُ وَ أَنَا عَجُوزٌ وَ هذا بَعلِي شَيخاً ... الايه» هود آيه 74.
و اختلافي است بين اهل کتاب و مسلمين که اوّل اسحاق را از ساره پيدا کرد چنانچه يهود گفتند، يا اسماعيل را از هاجر چنانچه مسلمين معتقد هستند و در همين سوره صافات آيه 99 قبلا مي‌فرمايد: «فَبَشَّرناه‌ُ بِغُلام‌ٍ حَلِيم‌ٍ (الي آخر الآيات)» سپس بشارت باسحاق را مي‌دهد چنانچه ذکر شد. و شرح اينکه جمله اينکه است که ساره عقيم بود و نازا نمي‌زائيد و چون ابراهيم از هاجر اسماعيل را آورده ساره را خوش نيامد به ابراهيم گفت: اينکه مادر و بچه را از نزد من ببر، خطاب رسيد ساره را اجابت کن. حضرت ابراهيم آنها را آورد در مکه معظمه جنب کعبه که عرض کرد: «رَبَّنا إِنِّي أَسکَنت‌ُ مِن ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيرِ ذِي زَرع‌ٍ عِندَ بَيتِک‌َ المُحَرَّم‌ِ ... الايه» ابراهيم آيه 40. پس از آن بشارت باسحق داده شد از ساره.
جلد 13 - صفحه 212
(وَ وَهَبنا لَه‌ُ إِسحاق‌َ) بخشيديم به او اسحاق را.
(وَ يَعقُوب‌َ نافِلَةً): يعني پس از اسحاق از اسحاق يعقوب را بخشيديم به ابراهيم که مي‌فرمايد: «وَ مِن وَراءِ إِسحاق‌َ يَعقُوب‌َ» هود آيه 74.
(وَ کُلًّا جَعَلنا صالِحِين‌َ): ابراهيم و اسحاق و يعقوب را ما قرار داديم صالحين براي نبوت و رسالت و مقام عصمت و طهارت که از شرايط اوليه انبياء است.