تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ نُوحاً إِذْ نادى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنا لَهُ فَنَجَّيْناهُ وَ أَهْلَهُ مِنَ الْکَرْبِ الْعَظِيمِ (76)
وَ نُوحاً إِذْ نادى مِنْ قَبْلُ: و ياد بياور نوح عليه السلام را زمانى که ندا نمود و خداى را خواند پيش از ابراهيم و لوط عليهما السلام. فَاسْتَجَبْنا لَهُ: پس اجابت فرموديم دعا و نداى او را که در باره قوم نمود بعد از آنکه نهصد و پنجاه سال ميان امت بود ايشان را دعوت کرد به توحيد و ايمان نپذيرفتند مگر هشتاد نفر از آنها.
فَنَجَّيْناهُ وَ أَهْلَهُ مِنَ الْکَرْبِ الْعَظِيمِ: پس نجات داديم نوح و اهل او را از غم بزرگ.
در تفسير «کرب عظيم» سه وجه است: 1- عذاب نازل به کفار که غرق باشد. 2- تکذيب قوم و آزار و جفاهائى که از آنها بدو رسيد. 3- مجموع هر دو امر، و اين قول ابن عباس و اقرب باشد، زيرا آن حضرت مدت بسيارى امت را دعوت به خدا و پرستش او نمود، تکذيب کردند و هر اذيتى که توانستند به آن حضرت نمودند، منتها قدرت نداشتند بر کشتن او، و الّا مىکشتند. و دائما غم
جلد 8 - صفحه 419
بدين سبب زايد مىشد تا آنکه خداوند تعالى او و مؤمنين را از گرداب هم و غم نجات مرحمت فرمود.
تنبيه: ذکر قصص انبياى عظام و گزارشات قومشان، به جهت عبرت و تنبه امت پيغمبر خاتم صلّى اللّه عليه و آله است، که از کردار و رفتار آنان آگاهى يابند که به شآمت مخالفت و قبايح اعمال به عقوباتى گرفتار شدند که عبرت عالميان گرديدند. و لذا يکى از وجوه مکررات بعض قصص اينست که در هر مرتبه وجهى منظور باشد، خواه اين تکرارها نزديک بهم باشند يا دور از هم، به يک لفظ باشد يا الفاظ مختلفه. در هر بار قرينه حاليه يا مقاليه براى اشاره به يک سبب حسن و قبح باشد يا نباشد، تکرار مضر نخواهد بود.