اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لِسُلَيمانَ الرِّيحَ عاصِفَةً تَجرِي بِأَمرِهِ إِلي الأَرضِ الَّتِي بارَکنا فِيها وَ کُنّا بِکُلِّ شَيءٍ عالِمِينَ (81)
و مسخر کرديم از براي سليمان باد را که به سرعت و تندي وزيدن ميکرد و جريان داشت به امر سليمان بسوي آن زميني که برکت داده بوديم در آن و بوديم ما به هر چيزي دانا و عالم.
(وَ لِسُلَيمانَ الرِّيحَ): عطف به مع داود است مدخول و سخّرنا و ريح تموّج هوا است که هوا را از جايي بجايي حرکت ميدهد.
(عاصِفَةً): مقابل رخاء است، اگر به شدّت بوزد عاصفه گويند و اگر سبک و ملايم باشد رخاء گويند.
(تَجرِي بِأَمرِهِ): در اينکه آيه عاصفه فرموده و در جاي ديگر ميفرمايد:
«فَسَخَّرنا لَهُ الرِّيحَ تَجرِي بِأَمرِهِ رُخاءً حَيثُ أَصابَ» ص آيه 35. هر دو قسمت در تحت امر او بود به شدت بوزد يا ملائم و سبک شود بمنزله طياره و هواپيماي، سليمان بود بر تخت خود مينشست با خدم و حشم خود هر که را اراده داشت و به باد امر ميفرمود: تخت را بلند کند به ملايمت چون بطرف بالا ميرفت امر ميفرمود به شدّت و تندي حرکت کند و جريان داشته باشد تا آن مقصدي که داشت امر ميفرمود سبک شود و فرود آيد تا تخت روي زمين قرار گيرد.
(إِلي الأَرضِ الَّتِي بارَکنا فِيها): گذشت که بعضي گفتند شام و بعضي بيت المقدس و لکن اثبات شيء نفي ما عدا نميکند، چنانچه در سوره ص فرمود: حيث اصاب يعني هر کجا که اراده داشت.
(وَ کُنّا بِکُلِّ شَيءٍ عالِمِينَ): علم الهي عين ذات است چنانچه صفات ذاتيّه
جلد 13 - صفحه 223
عين ذات است و منتزع از ذات صفات زائده نيست، چنانچه بعضي توهم کردند امير المؤمنين عليه السلام ميفرمايد:
«و کمال توحيده نفي الصفات عنه لشهادة کل صفة انها غير الموصوف و شهادة کل موصوف انه غير الصفة فمن وصف اللّه فقد قرنه (الي آخر الخطبة)».
و چون ذات غير متناهي است لذا علم هم غير متناهي و غير محدود است.