تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ أَيُّوبَ إِذْ نادى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ (83)
وَ أَيُّوبَ إِذْ نادى رَبَّهُ: و ياد بياور اى پيغمبر، ايوب را هنگامى که خواند پروردگار خود را وقتى امتداد پيدا کرد بر او محنت و بليه، و در آن ندا عرض نمود: أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ: بدرستى که مرا رسيده بيمارى و محنت. وَ أَنْتَ أَرْحَمُ
جلد 8 - صفحه 427
الرَّاحِمِينَ: و تو بخشاينده‌تر بخشايندگانى.
واقعه حضرت ايوب عليه السلام: آنچه به طريق صحيح نقل شده بطور اجمال آنست که: حضرت ايوب عليه السلام از اولاد حضرت ابراهيم بود. در علل الشرايع- ابن بابويه از حضرت صادق عليه السلام روايت نموده: بليه‌اى که حضرت ايوب عليه السلام مبتلا شد به جهت شکر نعمتى بود که حق تعالى به او مرحمت فرموده. و شيطان در آن زمان محجوب نبود از آسمان غير از عرش. وقتى عمل ايوب عليه السلام به سبب اداى شکرش صعود نمود، بر او حسد برد، گفت:
پروردگارا ايوب شکر نمى‌کند مگر به سبب آنچه عطا فرمودى او را از دنيا، اگر حائل شوى بين او و دنيا، شکر ننمايد تو را. پس مرا مسلط کن بر دنياى او تا معلوم گردد که شکر نکند.
خطاب شد: مسلط ساختيم تو را بر دنياى او، پس باقى نگذاشت براى او متاع دنيائى و نه اولادى مگر آنکه هلاک کرد تمام آن را. و حضرت ايوب حمد خدا مى‌نمود، ابليس برگشت، گفت: خدايا ايوب مى‌داند که برمى‌گردانى دنياى او را، مسلط نما مرا بر بدنش تا معلوم شود که شکر نکند. فرمود: مسلط ساختم تو را بر بدنش غير از چشم و قلب و زبان و گوش او. پس مبادرت نمود که مبادا رحمت، ايوب را دريابد، دميد در دماغ او از آتش سموم، پس گرديد جسد آن حضرت نقطه نقطه «1».
تنبيه: در خصال- از حضرت صادق از پدر بزرگوارش عليهما السلام فرمود:
مبتلا شد ايوب عليه السلام هفت سال بدون گناه، و بدرستى که پيغمبران معصوم هستند، گناه ننمايند، و ميل از حق نکنند، و مرتکب نشوند گناه صغيره و کبيره را، و نيز فرمود: بدرستى که ايوب عليه السلام با جميع آنچه مبتلا شده به آن، بوى بد نگرفت و بد صورت نشد و خارج نشد در آن مدت از او خونى و نه چرکى، مستقذر نبود کسى که مى‌ديد او را، و وحشت نمى‌کرد از او، و کرم نگذاشت هيچ جا از بدنش. اينچنين بجا آورد خدا به تمام کسانى که مبتلا
«1» بحار الانوار، ج 12، ص 345- 344، روايت 4.
جلد 8 - صفحه 428
فرمايد از انبياء و اولياء مکرمين، و جز اين نيست که دورى مى‌کردند مردم از او به جهت فقر و ضعف آن حضرت در ظاهر بواسطه نادانى ايشان به قدر و منزلت او نزد خداى تعالى از تأييد و فرج «1».
بنابراين آنچه در بعض تفاسير نسبت به آن حضرت نقل شده باطل و مردود، و ساحت نبوت از آن منزه و مقدس باشد. بنابر اصلى که متکلمين شيعه ثابت نموده که: پيغمبران خالى باشند از چيزى که موجب نفرت خلق باشد، زيرا منافى غرض بعثت ايشان است.