تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) فَمَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلا کُفْرانَ لِسَعْيِهِ وَ إِنَّا لَهُ کاتِبُونَ (94) فَمَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ‌: پس هر که بجا آورد از کارهاى شايسته و کردارهاى پسنديده مانند صله رحم و اعانت ضعيف و يارى مظلوم و غير آن از طاعات بدنيه و ماليه. وَ هُوَ مُؤْمِنٌ‌: و حال آنکه او ايمان آورده باشد به خدا و جلد 8 - صفحه 440 پيغمبر، زيرا ايمان شرط است در ثواب يافتن بر فعل طاعات. فَلا کُفْرانَ لِسَعْيِهِ‌: پس ناسپاسى نيست مر کوشش او را به فعل خيرات، يعنى کارهاى او ضايع نشود بلکه شکور و به موقع قبول افتد. نکته: کفران، مستعار است براى منع ثواب و حرمان از آن. چنانکه شکران، مستعار است براى اعطاى ثواب و رسيدن به آن. و لذا حق تعالى را شکور مى‌نامند، يعنى معطى ثواب مى‌باشد. و جزاى نفى کفران به عنوان نفى جنس به جهت آنست که آن ابلغ است از اينکه گويند «فلا نکفر سعيه» زيرا معنى راجع است به اينکه عمل او به هيچ وجه از وجوه ضايع نخواهد بود، و نيز به جهت تأکيد و مبالغه مى‌فرمايد: وَ إِنَّا لَهُ کاتِبُونَ‌: و بدرستى که ما مر کوشش او را نويسنده‌ايم، يعنى اثبات کننده آن در صحائف اعمال. مراد آنست که ملائکه به فرموده ما ثبت کنندگانند در صحيفه اعمال، پس هيچ چيز از آن ضايع نگردد، زيرا هر چه ما ثبت کننده آن باشيم، رقم تضييع بر آن کشيده نشود و صاحب آن بر آن مثاب و مشکور گردد. يا ما جمع کننده و ضمّ نمايندگان همه اعمال ايشانيم تا جزاى هر يک از آن را به صاحب آن برسانيم بر وجه اوفر اکمل.