تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ آذَنْتُکُمْ عَلى سَواءٍ وَ إِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ أَمْ بَعِيدٌ ما تُوعَدُونَ (109)
فَإِنْ تَوَلَّوْا: پس اگر پشت کنند و برگردند از توحيد و يکهپرستى. فَقُلْ آذَنْتُکُمْ عَلى سَواءٍ: 1- پس بگو ايشان را آگاه کردم شما را بر طريق سويه آن چيز را که بدان مأمور شدم از توحيد، يعنى آن را به همه شما رسانيدم. 2- من بعد از اعراض و تولى شما را قبول آنچه بر شما بيان کردم از وجوب توحيد حق تعالى از شرک و ند. 3- اعلام مىنمايم شما را بر محاربه من با شما، يعنى مستعد و مهيا شدن من به مقاتله شما تا آنکه قبول توحيد کنيد يا کشته شويد. 4- آگاه نمودم شما را که من بر طريق سوى هستم، که آن عدل و انصاف راستى و استقامت رأى است به براهين نيّره و حجج بينه واضحه.
وَ إِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ أَمْ بَعِيدٌ ما تُوعَدُونَ: و بگو نمىدانم من آيا نزديک است يا دور است آنچه وعده داده مىشويد به آن از حشر و نشر، يا غلبه مسلمانان، لکن به يقين مىدانم که متحقق الوقوع است و بىشک و شبهه واقع خواهد شد. و جمع اين آيه با آيه «وَ اقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ» «1» آن است که آيه اول محمول است بر اجمال، و دوم بر تعيين وقت. و نيز در آيه اول اقتراب نسبت به
«1» سوره انبياء، آيه 97.
جلد 8 - صفحه 456
امم ماضيه است، و معنى اينکه زمانى بيشتر گذشته و کمتر مانده؛ و اينجا مراد عدم علم است به وقت معين و مقرر آن.