اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ رَب‌ِّ احکُم بِالحَق‌ِّ وَ رَبُّنَا الرَّحمن‌ُ المُستَعان‌ُ عَلي ما تَصِفُون‌َ (112)
پيغمبر عرض کرد در پيشگاه احديّت: پروردگار من حکم فرما ميانه من و اينکه قوم بالحق طبق حکمت و صلاح، سپس خطاب بقوم فرمود: و پروردگار ما صاحب رحمت و اعانت کننده است بر آنچه شما توصيف مي‌کنيد.
جلد 13 - صفحه 260
نظر باين که قبلا تذکّر داديم که حضرت رسالت پيغمبر رحمت بود و نفرين در حق‌ّ قوم نمي‌کرد در اينجا که مشرکين در مقام اذيّت باو و مؤمنين برآمدند، و گفتيم: جهادهايي که حضرت با آنها داشت تماما دفاعي بود آنها حمله مي‌کردند و در همچه موقع امر را به خدا واگذار نمود.
(قال‌َ رَب‌ِّ احکُم بِالحَق‌ِّ): يعني هر چه صلاح ميداني و حکمت اقتضا ميکند با اينها معامله فرما اگر قابل هدايت هستند آنها را هدايت فرما که مکرّر دعا مي‌کرد:
«اللّهم‌ّ اهد قومي فانّهم لا يعلمون»
و اگر قابل نيستند دفع شر آنها را از أهل ايمان به هر نحوي ميداني بفرما.
(وَ رَبُّنَا الرَّحمن‌ُ المُستَعان‌ُ) اينکه جمله بقرينه (عَلي ما تَصِفُون‌َ) کلام با قوم است بلکه آنها هدايت شوند که پروردگار ما رحمن است در دنيا و آخرت و بنده‌گان خود را اعانت مي‌فرمايد به نعم و تفضّلات، و تا قابليّت هدايت داشته باشند آنها را عذاب نمي‌کند.
(عَلي ما تَصِفُون‌َ): يعني بالاتر و بزرگتر است از آنچه که شما توصيف مي‌کنيد که براي او شريک قرار مي‌دهيد، و ملائکه را دختران او مي‌دانيد و عزير و عيسي را پسران او مي‌شماريد و هزارها کفريّات ديگر در حق‌ّ او مي‌گوئيد.
تم بحمد اللّه سورة المبارکة الانبياء و الحمد للّه أولا و آخرا، و صلي اللّه علي محمّد و آله، و اللعن علي أعدائه و أعدائهم.
جلد 13 - صفحه 261
سورة الحج‌ّ
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم. الحمد للّه رب‌ّ العالمين، و الصّلاة علي سيّد المرسلين، و علي آله سادات أهل الجنّة أجمعين، و اللّعن علي اعدائهم من الاولين و الاخرين أبدا الآبدين، و دهر الدّاهرين، عليهم لعنة اللّه و ملائکته و النّاس أجمعين.
أخبار بسياري در فضيلت اينکه سوره وارد شده که خلاصه آنها اينکه که، هر کس قرائت کند ثواب تمام حاج‌ّ و معتمرين از سابقين و لاحقين باو عنايت مي‌شود، و موجب توفيق تشرّف به حج‌ّ مي‌شود و اگر بنويسد و در کتيبه دشمنان بگذارد تمام هلاک مي‌شوند، و اگر در موضع سلطان جائر گذارد ملکش زائل مي‌شود.