اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ
يا أَيُّهَا النّاس‌ُ اتَّقُوا رَبَّکُم إِن‌َّ زَلزَلَةَ السّاعَةِ شَي‌ءٌ عَظِيم‌ٌ «1»
اي گروه ناس بپرهيزيد از معاصي الهيّه محقّقا زلزله روز قيامت شي‌ء بسيار عظيم است.
(يا أَيُّهَا النّاس‌ُ): خطاب به جميع افراد بشر است از زمان بعثت تا قيام قيامت (اتَّقُوا رَبَّکُم): از خدا بترسيد و پيرامون مخالفت او نرويد و نافرماني نکنيد که
جلد 13 - صفحه 262
مراتب تقوي را مکرّر تذکّر داده‌ايم:
1- تقوي از اديان باطله و عقايد فاسده و مذاهب سخيفه و طرق ضالّه که مرادف با ايمان است و شرط صحّت کل‌ّ عبادات است.
2- از معاصي کبيره که مورث استحقاق عذاب و موجب زوال ايمان يا ضعف ايمان و تسلّط شيطان و سياهي قلوب و مفاسد ديگر مي‌شود.
3- از کليّه معاصي صغارها و کبارها.
4- از لهويّات و لغويات و زخارف دنيوي و اشتغال باموري که باعث سلب توفيق مي‌شود.
5- از اخلاق رذيله و صفات خبيثه و ملکات قبيحه.
6- از اشتغال و توجّه بغير خدا.
(إِن‌َّ زَلزَلَةَ السّاعَةِ شَي‌ءٌ عَظِيم‌ٌ): اخبار بسياري در أوضاع قيامت و زلزله آن- روز از أمير المؤمنين و حضرت صادق (ع) و از پيغمبر أکرم (ص) در برهان و مجمع و غير اينها نقل کرده‌اند که أکثر مطالبش مأخوذ از آيات شريفه است مثل:
«يَوماً عَبُوساً قَمطَرِيراً» دهر آيه 10 «يَوماً کان‌َ شَرُّه‌ُ مُستَطِيراً، دهر آيه 7: «يَوم‌َ تَرجُف‌ُ الأَرض‌ُ وَ الجِبال‌ُ وَ کانَت‌ِ الجِبال‌ُ کَثِيباً مَهِيلًا» مزمّل آيه 14 «يَوم‌َ تَرجُف‌ُ الرّاجِفَةُ تَتبَعُهَا الرّادِفَةُ الي آخر الآيات» نازعات آيه 6- 14 و: غير اينها از آيات راجعه باحوال قيامت، و از اينکه آيات استفاده مي‌شود که دو زلزله داريم يکي آنکه موجب مي‌شود که دنيا آخر شود و تمام أرواح از قالب خارج شوند، و ديگر آنکه تمام زنده شوند و مبعوث گردند و هر دو را در اينکه آيه شريفه اشاره دارد، و هر دو از أشراط قيامت است، و صدق مي‌کند زلزله ساعت و خداوند به عظمت ياد فرموده.
امّا زلزله أولي يک مرتبه تمام مي‌ميرند کوه‌ها از هم پاشيده مي‌شود تمام کرات جوّيّه از حرکت مي‌افتند و بيکديگر نزديک مي‌شوند و نور خورشيد و ماه و کواکب گرفته مي‌شود و درياها خشک مي‌شود و ساير آثار ديگر که مي‌فرمايد:
263