1- سرچشمه‌ى شک غفلت از قدرت خداوند است. إِنْ کُنْتُمْ فِي رَيْبٍ ... فَإِنَّا خَلَقْناکُمْ
2- با کفّار، مستدلّ، منطقى وقابل فهم سخن بگوييم. إِنْ کُنْتُمْ فِي رَيْبٍ ... فَإِنَّا خَلَقْناکُمْ
3- از راه محسوسات، مى‌توان با معقولات آشنا شد. إِنْ کُنْتُمْ فِي رَيْبٍ ... فَإِنَّا خَلَقْناکُمْ
4- معاد، هم جسمانى است و هم روحانى. «إِنْ کُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْناکُمْ»
5- منشأ انسان و مادّه اوّليه‌ى او از خاک است. «خَلَقْناکُمْ مِنْ تُرابٍ»
6- انسان، پيش از مرگ، هفت مرحله را طى مى‌کند. (تراب، نطفه، علقه، مضغه، طفوليّت، بلوغ، پيرى) خَلَقْناکُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ...
7- دوران مُضغه (که انسان در رحم مادر به شکل لخته گوشتى است) دوران شکل‌گيرى انسان است. «مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ»
8- کسى که در دنيا از خاکِ بى‌جان انسان آفريد، پس در قيامت هم مى‌تواند.
«لِنُبَيِّنَ لَکُمْ»
9- زندگى داراى دو منحنى صعود و نزول است. صعود از خاک تا رسيدن به مرحله «أَشُدَّکُمْ» و منحنى نزول رسيدن به مرحله «أَرْذَلِ الْعُمُرِ»
10- تمام مراحل خلقت، از استقرار نطفه تا تولد طفل، به دست خداست. «خَلَقْناکُمْ- نُقِرُّ فِي الْأَرْحامِ- نُخْرِجُکُمْ طِفْلًا»
11- تحوّلات طبيعى، نياز به زمان دارد. (در آيه چندبار کلمه «ثُمَّ» که براى فاصله زمانى است، تکرار شده است)
جلد 6 - صفحه 20
12- استقرار نطفه و يا سِقط آن با خواست خداست. «نُقِرُّ فِي الْأَرْحامِ ما نَشاءُ»
13- مدّت حمل، از جانب خدا زمان‌بندى شده است. «إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى»
14- تولّد انسان، به اراده‌ى خداوند است. «نُخْرِجُکُمْ»
15- همه‌ى انسان‌ها روز اوّل يکسانند. «طِفْلًا» نه «اطفالا» بعد به خاطر تغذيه و تربيت هرکدام داراى اخلاق و رفتارى مخصوص مى‌گردند.
16- مرگ، مخصوص پيران نيست. «وَ مِنْکُمْ مَنْ يُتَوَفَّى»
17- انسان با مرگ محو نمى‌شود. «يُتَوَفَّى»
18- ارزش انسان و زندگى او در پرتو علم و آگاهى و عقل اوست. (قرآن دليل پست‌ترين مرحله عمر را فراموش کردن دانسته‌ها و اندوخته‌هاى علمى مى‌داند). «أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِکَيْلا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئاً»
19- زوجيّت و نر و ماده بودن، در گياهان نيز مطرح است. «مِنْ کُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ»