تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً وَ لا کِتابٍ مُنِيرٍ «8»
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ: و از مردمان کسى است که از روى عناد جدال مىکند در کلام خدا، يا در توحيد و قدرت الهى. نزد ابن عباس مراد ابو جهل است يا أبىّ يا نضر بن حرث «1»، و بنابراين تکرار براى تأکيد است. يا مراد از آيه اول رؤساى کفار، و مراد از آيه دوم تبعه ايشان و ساير مقلدان که هر يک از ايشان طرح جدال مىافکنند. بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً: بدون دانائى و بىدليلى که راه نمايد به مقصد. وَ لا کِتابٍ مُنِيرٍ: و نه کتاب روشنى که بدان صواب از خطا روشن و ممتاز گردد. ممکن است غرض از تکرار دلالت باشد بر آن که آن مجادل را هيچ سندى نيست بر مدعاى خود از علم ضرورى و استدلال و وحى، بلکه جدال او محض تقليد و تقليد محض مىباشد.
«1». تفسير ابن عباس در حاشيه درّ المنثور سيوطى، ج 3، ص 284، طبع با افست در کتابفروشى اسلاميّه تهران.
جلد 9 - صفحه 21