برگزیده تفسیر نمونه
]
اشاره
(آیه 19)
شأن نزول:
«روز جنگ بدر، سه نفر از مسلمانان (علی علیه السّلام و حمزه، و عبیدة بن حارث بن عبد المطلب) به میدان نبرد آمدند و به ترتیب «ولید بن عتبه» و «عتبة بن ربیعه» و «شیبة بن ربیعه» را از پای در آوردند.
آیه نازل شد و سر نوشت این مبارزان را بیان کرد.
ولی وجود شأن نزول خاص هرگز مانع عمومیت مفهوم آیه نمیشود.
تفسیر:
دو گروه متخاصم در برابر هم! در آیات گذشته به گروه مؤمنان و طوائف مختلفی از کفار اشاره شده بود، و مخصوصا آنها را به صورت شش گروه بیان کرد، در اینجا میفرماید: «این دو دسته (مؤمنان و غیر مؤمنان) در باره پروردگارشان به مخاصمه و جدال پرداختند» (هذانِ خَصْمانِ اخْتَصَمُوا فِی رَبِّهِمْ).
سپس چهار نوع مجازات کافرانی را که دانسته و آگاهانه حق را انکار کردند بیان میکند:
نخست از لباس آنها شروع کرده، میگوید: «پس کسانی که کافر شدند لباسهایی از آتش برای آنها بریده میشود» (فَالَّذِینَ کَفَرُوا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِیابٌ مِنْ نارٍ).
این جمله ممکن است اشاره به آن باشد که واقعا قطعاتی از آتش به صورت لباس برای آنها بریده و دوخته میشود! و یا کنایه از این باشد که آتش دوزخ از هر سو آنها را مانند لباس احاطه میکند.
دیگر این که: «مایع سوزان و جوشان حمیم دوزخ بر سر آنها ریخته میشود» (یُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُؤُسِهِمُ الْحَمِیمُ).