تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِنْ يُکَذِّبُوکَ فَقَدْ کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَ عادٌ وَ ثَمُودُ (42)
بعد از آن جهت تسلى خاطر مبارک حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله که هميشه کفار تکذيب او مى‌نمودند و تهديد مکذبان مى‌فرمايد:
وَ إِنْ يُکَذِّبُوکَ: و اگر تکذيب مى‌کنند تو را اى پيغمبر مشرکان قريش، غم و اندوه به خود راه مده که تکذيب اهل شرک و کفر مخصوص به تو نيست.
فَقَدْ کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ: پس بتحقيق تکذيب کردند پيش از صناديد مکه که مکذب تواند، قَوْمُ نُوحٍ: امت نوح، حضرت نوح شيخ الانبياء را، وَ عادٌ: و قوم عاد حضرت هود عليه السّلام را، وَ ثَمُودُ: و قوم ثمود حضرت صالح عليه السّلام را.
تبصره: تفسير برهان، از حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام فرمايد: روزى در مسجد بودم نزد پدرم، شخصى وارد شده ايستاد و گفت: اى پسر رسول خدا، واماندم بر آيه‌اى در کتاب خداى عزّ و جلّ، از جابر بن يزيد سؤال نمودم مرا خدمت شما ارشاد نمود. پدرم فرمود: چيست آن آيه؟ گفت: «الَّذِينَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ ...».
«1». تفسير برهان، ج 3، ص 96، روايت 4.
«2». تفسير نور الثقلين (چ حکمت- قم)، ج 3، ص 506، روايت 162 بنقل از مناقب.
«3». مجمع البيان فى تفسير القرآن، ص 88.
جلد 9 - صفحه 65
پدرم فرمود: بلى در حق ما نازل شده، جهتش آنکه فلان و فلان و طائفه با آن دو نفر که اسامى آنها را فرمود، جمع شدند خدمت حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله گفتند: يا رسول اللّه بسوى شما که بازگشت کند اين امر بعد از تو، به خدا قسم اگر برگردد به شخصى از اهل بيت تو، هر آينه ما مى‌ترسيم بر جان خودمان؛ و اگر گردد به غير ايشان، شايد اقرب و ارحم به ما باشد از ايشان.
رسول خدا از اين کلام غضب شديدى نمودند بعد فرمود: اگر ايمان به خدا، داشتيد دشمن نمى‌داشتيد ايشان را، زيرا دشمنى به آنها دشمنى من، و دشمنى من کفر به خدا باشد. قسم به خدا اگر تمکين دهد خدا ايشان را در زمين، هر آينه به پاى دارند نماز را و اتيان کنند زکات را و هر آينه امر نمايند به معروف و نهى نمايند از منکر؛ و خدا به خاک مالد دماغ مردانى که دشمن دارند مرا، و دشمن دارند اهل بيت من و ذريه مرا. پس نازل فرمود خدا «الَّذِينَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّکاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ» و قوم قبول نکردند اين را، پس خدا نازل فرمود «وَ إِنْ يُکَذِّبُوکَ فَقَدْ کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَ عادٌ وَ ثَمُودُ ...». «1»