تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
الَّذِينَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّکاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ (41)
ديگر باره در صفت مهاجران مأذون در قتال فرمايد:
الَّذِينَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ: آنانکه اگر تمکين و قدرت دهيم ايشان را در زمين، يا نصر کنندگان کسانيند که اگر اقتدار دهيم ايشان را در زمين و زمام حکومت در کف کفايت ايشان دهيم، يعنى عطا فرمائيم آنچه صحيح باشد به آن تسلط و حکومت از علم و نصب دلالت واضحه و سلامتى قوا و قدرت و ازاحه علت و غير آن از الطاف. أَقامُوا الصَّلاةَ: بپاى دارند نماز را به جهت تعظيم ما. وَ آتَوُا الزَّکاةَ: و بدهند زکات مال را به جهت مساعدت بندگان ما. وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ: و امر کنند به نيکوئى، يعنى آنچه شرعا و عرفا نيک نامند. وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ: و باز دارند مردم را از ناشايسته، يعنى آنچه به حسب شرع و عقل قبيح و ناپسند باشد. وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ: و مر خداى راست سر انجام همه کارها، يعنى بازگشت تمام کارها به فرمان و حکم اوست، هر که را خواهد نصرت دهد، و هر که را خواهد فرو سازد بر وفق مشيت و حکمت.
تنبيه: آيه شريفه در باره آل محمد عليهم السّلام وارد شده:
1- على بن ابراهيم قمى- از حضرت باقر عليه السّلام روايت نموده فرمود:
پس اين آيه براى آل محمد عليهم السّلام است، و مهدى و اصحاب او مالک مى‌گرداند ايشان را خدا مشارق و مغارب زمين، و آشکار فرمايد دين را، و مى‌ميراند خدا به سبب آن حضرت و اصحابش بدعتها و باطلها را، چنانکه ميراندند شقى‌ها حق را تا آنکه ديده نشود کجا است ظلم، و ايشان امر به معروف و نهى
جلد 9 - صفحه 64
از منکر نمايند. «1» 2- در مناقب از حضرت کاظم و جد بزرگوارش سيد الشهداء عليهما السّلام فرمود: اين آيه در حق ما اهل بيت مى‌باشد. «2» 3- در مجمع- از حضرت باقر عليه السّلام: «نحن هم و اللّه» يعنى مائيم آنانکه منصب امامت و حکومت و عظمت نامزد ما است. «3»