مى‌دانيم که گواه بودن، به علم و عدالت نياز دارد و همه‌ى مردم نه عادلند و نه آگاه که بتوانند بر ديگران شاهد باشند، بنابراين، مراد از گواه بودن مسلمانان که در اين آيه عنوان شده است، بعضى از آنان هستند که هم به اعمال و رفتار مردم علم دارند و هم امين و عادلند و چنين افرادى همان گونه که در روايات مى‌خوانيم، اهل‌بيت پيامبر و امامان معصوم عليهم السلام هستند که اعمال و رفتار ما بر آنان عرضه مى‌شود.
خداوند در آغاز اين سوره، از زلزله عظيم قيامت وعذاب شديد الهى ياد کرد و در پايان سوره از جهاد و نماز و زکات سخن گفت و يادآور شد که او براى همه بندگانش، مولا وسرپرست و ياورى نيکوست، اين نکته به ما مى‌آموزد که براى نجات از خطرهاى زلزله‌ى عظيم قيامت و عذاب شديد الهى، بنده‌ى او باشيم و به او پناه ببريم که «فَنِعْمَ الْمَوْلى وَ نِعْمَ النَّصِيرُ».
نفى «حَرَجٍ» به معناى سخت نبودن احکام الهى نيست، زيرا در همين آيه که مى‌فرمايد:
جلد 6 - صفحه 76
جهاد کنيد آن گونه که حقّ جهاد است. و ناگفته پيداست که جهاد کار بس سختى است. پس مراد از نبودن حرج در دين آن است که اسلام بن‌بست ندارد. مثلًا در فرمان جهاد افراد بيمار، لنگ، نابينا، سالمند و زنان و کودکان و ناتوانان معافند، ولى دفاع با همه‌ى سختى آن وظيفه است.