تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ إِنَّهُ کانَ عَبْداً شَکُوراً «3» ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ‌: اى ذريه کسانى که حمل نموديم با نوح در کشتى. چون زمان نوح عليه السّلام تمام مردم غرق شدند الا آنان که با نوح در کشتى سوار شدند. پس در عالم هر چه هستند از نسل ايشانند، و لذا نوح عليه السّلام را آدم دوم نامند. بنابراين مورد آيه شريفه تهديد و توبيخ است، کأنّه فرمايد: اى بقيه هالکين، اتخاذ نکنيد غير از ذات احديت من معتمدى را که به او اتکال نمائيد. بعد از آن مدح حضرت نوح را فرمايد به شکرگزارى و سپاسدارى. إِنَّهُ کانَ عَبْداً شَکُوراً: بدرستى که نوح بنده‌اى بود شکرگزار و جلد 7 - صفحه 328 حق‌شناس. ابو الفتوح رازى قدس الله سره‌ «1» روايت نموده که نوح عليه السّلام را «شکور» فرموده به جهاتى: 1- چون که غذا خوردى، گفتى: (الحمد للّه الّذى اطعمنى و لو شاء اجاعنى). 2- و چون آب خوردى گفتى: (الحمد للّه الّذى اسقانى و لو شاء اظمأنى). 3- چون جامه پوشيدى گفتى: (الحمد للّه الّذى کسانى و لو شاء عرانى). و چون نعلين به پا نمودى گفتى: (الحمد للّه الّذى حذانى و لو شاء احفانى). 5- چون قضاى حاجت نمودى گفتى: (الحمد للّه الّذى اخرج عنّى اداه فى عافية و لو شاء حبسه). در کافى و عياشى از حضرت باقر عليه السّلام از اين آيه سؤال شد، فرمود: کلماتى را نوح مبالغه مى‌نمود. عرض کردند: چه بوده؟ فرمود: هر روز صبح و شب سه مرتبه اين کلمات را مى‌گفت: اصبحت اشهدک ما اصبحت بى من نعمة او عافية فى دين او دنيا فانّها منک وحدک لا شريک لک فلک الحمد على ذلک و لک الشکر کثيرا «2» در من لا يحضر و علل و تفسير قمى به اختلاف نقل شده. «3» تبصره: تمجيد حضرت ذو الجلال، نوح عليه السّلام را به صفت خاصه شکرگزارى، آگاهى باشد مر بندگان را به آن که سر آمد اوصاف حميده و ملکات فاضله، سپاسدارى و حق‌شناسى منعم حقيقى است، و عقل سليم هم حکم نمايد به اين که اظهار امتنان و تشکر، اولين وظيفه انسانى است.