تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما بَعَثْنا عَلَيْکُمْ عِباداً لَنا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ فَجاسُوا خِلالَ الدِّيارِ وَ کانَ وَعْداً مَفْعُولاً «5»
فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما: پس زمانى که آيد وقت موعود اولين فساد که ظلم و تعدى به غايت رسد و خون ناحق ريزند. بَعَثْنا عَلَيْکُمْ: برانگيزانيم بر شما بر سبيل خذلان و مؤاخذه به شآمت کفر و طغيان. و مسلط سازيم: عِباداً لَنا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ: بندگانى را که مخلوق ما، صاحب قوت شديد هستند و تخليه نمائيم بين ايشان و آنان.
نکته: قوله (عِباداً لَنا) اضافه خلق است نه مدح، زيرا به اتفاق مفسرين، اين شخص بخت النصر بوده، و بنا به قولى مراد مؤمنين‌اند، يعنى امر نمائيم مؤمنين را به قتال و جهاد ايشان.
فَجاسُوا خِلالَ الدِّيارِ: پس تردد کنند درون شهرها را بطلب آن که آيا کسى يافت مى‌شود که نکشته باشند او را تا بکشند. وَ کانَ وَعْداً مَفْعُولًا: و باشد موعود عقاب، شدنى، که تخلف نيايد و محققا واقع گردد. پس چون بخت النصر بر آنها مسلط شد، علماء و بزرگان را کشت، تورات را سوزانيد، مسجد را خراب کرد، و هفتاد هزار نفر آنان را اسير نمود.
عياشى «1» از حضرت باقر عليه السّلام روايت نموده مراد از عبادا لنا اولى
«1» جلد 2، صفحه 281.
جلد 7 - صفحه 331
بأس شديد حضرت قائم عليه السّلام و اصحاب آن بزرگوارند.
و بنا به روايت برهان «1» جماعتى هستند که مبعوث فرمايد خداى تعالى ايشان را پيش از خروج قائم عجل اللّه فرجه، پس طلب نکنند خون بهاى آل محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را مگر آن که بکشند او را.
بنابراين روايات، مراد از آيه، بندگان مؤمنين‌اند که خداى تعالى به جهت انتقام از دشمنان آل محمد عليهم السّلام برانگيزاند. اين تفسير، باطن آيه شريفه است.