اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن أَحسَنتُم أَحسَنتُم لِأَنفُسِکُم وَ إِن أَسَأتُم فَلَها فَإِذا جاءَ وَعدُ الآخِرَةِ لِيَسُوؤُا وُجُوهَکُم وَ لِيَدخُلُوا المَسجِدَ کَما دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ لِيُتَبِّرُوا ما عَلَوا تَتبِيراً «7»
اگر نيکي کرديد بايمان و اعمال صالحه و اخلاق حميده و احسان بديگران بخودتان احسان کردهايد و مثوبات دنيوي و اخروي بخودتان واصل ميشود و اگر اسائه کرديد شرک و کفر و اعمال سيئه و اخلاق رذيله و ظلم و تعدي بديگران ضرر و عقوبت دنيوي و اخروي آنها بخودتان متوجه ميشود زماني که وعده ديگر
جلد 12 - صفحه 224
که وعده ثانوي باشد که فساد در ارض کرديد مسلط ميشوند بر شما اعداء شما و سلاطين و بزرگان شما را ميکشند و شما را اسير ميکنند که معناي اسائه وجه است و چون پناه برديد به بيت المقدس مسجد اقصي داخل مسجد ميشوند چنانچه در مره اولي داخل شدند و شما را بقتل و اسيري و ذلت و مسکنة مياندازند و هر آينه هلاک ميکنند شما را با کمال تسلط چه هلاک کردني بعيد نيست که اينکه آيه اشاره بتولد بخت النصر بوده باشد که مسلط شد بر يهود و چه کرد.
إِن أَحسَنتُم أَحسَنتُم لِأَنفُسِکُم احسان بدين و احسان بانبياء و صلحاء و مؤمنين و احسان بزيردستان تمام احسان بنفس است وَ إِن أَسَأتُم فَلَها لام بمعني علي است چون اسائه احتمال نفع ندارد مثل لَهُمُ اللَّعنَةُ چنانچه بالعکس جايي که احتمال ضرر ندارد بعلي تعبير ميکنند مثل صل علي محمّد و آله و اينکه طغيان و سر- کشي و بت پرستي و خونريزي بعد از سليمان بود تا زمان عيسي که چه اندازه از انبياء را کشتند و چه فسادها کردند.
فَإِذا جاءَ وَعدُ الآخِرَةِ مقابل اولي که خداوند وعده هلاکت داده مسلط فرمود بخت النصر را بر آنها و چه اندازه از آنها را کشت و اسير کرد و خانههاي آنها را خراب کرد لِيَسُوؤُا وُجُوهَکُم صورتهاي شما را سياه ميکنند اشاره بذلت و خفت و حقارت و فقر و مسکنة است وَ لِيَدخُلُوا المَسجِدَ کَما دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ بيت- المقدس را محل قاذورات و نجاسات قرار ميدهند و تمام آنچه در مسجد بود بغارت بردند و هر که پناه برده بود کشتند وَ لِيُتَبِّرُوا ما عَلَوا تَتبِيراً بهلاکت انداختند هر که را که بر او تسلط پيدا کردند آنهم بهلاکت سخت و شديد.