آیه ۷ سوره اسراء

سوره اسراء(الإسراء)، آیه ۷ · جزء ۱۵ · صفحه ۲۸۲

إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِكُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ الْآخِرَةِ لِيَسُوءُوا وُجُوهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَلِيُتَبِّرُوا مَا عَلَوْا تَتْبِيرًا

اگر نیکی کنید، به خودتان نیکی می‌کنید؛ و اگر بدی کنید باز هم به خود می‌کنید. و هنگامی که وعده دوم فرا رسد، (آنچنان دشمن بر شما سخت خواهد گرفت که) آثار غم و اندوه در صورتهایتان ظاهر می‌شود؛ و داخل مسجد (الاقصی) می‌شوند همان گونه که بار اول وارد شدند؛ و آنچه را زیر سلطه خود می‌گیرند، در هم می‌کوبند.

معنی کلمات و عبارات
«وَعْدُ الآخِرَةِ»: زمان دفعه آخر دو فساد شما. «لِیَسُوءُوا ...»: تا اذیّت و آزارتان رسانند و آثار غم و اندوه بر سیما و دیدارتان پدیدار گردانند. متعلّق به فعل محذوفی است که جواب (إِذا) است. یعنی: بَعَثْنَاهُمْ لِیَسُوءُوا. «الْمَسْجِدَ»: مسجدالاقصی. «مَا عَلَوْا»: آنچه بر آن مستولی و چیره می‌شوند. در این صورت (ما) موصول و مفعول‌به است. مدّتی که آنان مسلّط و چیره باشند. در این صورت (ما) مصدریّه ظرفیّه است. «تَتْبِیراً»: درهم کوبیدن و نابودن کردن (نگا: أعراف / . دو فساد بزرگ بنی‌اسرائیل و سرکوب آنان توسّط جنگجویان نیرومند و توانا، به درستی روشن نیست. برخی سرکوبگرِ نخستین را بخت‌النصّر پادشاه بابِل، و دومی را اسپیانوس قیصر روم دانسته‌اند و ... ولی قرآن کریم نوع فساد بنی‌اسرائیل و جنس دشمنانشان را روشن نفرموده است، امّا ایشان و ما و هرکس دیگری را بیم می‌دهد که ستمگریها و تباهیها در پیشگاه خدا بدون مجازات نمی‌ماند و لذا صهیونیستهای فعلی هم باید در انتظار شکست مجدّد باشند؛ چرا که وعده خدا حتماً تحقّق می‌پذیرد، و برتری‌جوئی و بیدادگری آنان بی‌پاسخ نمی‌ماند (نگا: أعراف / .
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- اعلام خداوند به بنى اسرائیل پس از بازیابى توان و قدرتشان بر اینکه بازگشت نیکى و بدى کردارشان به خود آنان است. «إن أحسنتم أحسنتم لأنفسکم و إن أسأتم فلها» ۲- روى آوردن بنى اسرائیل به نیکوکارى و احسان، زمینه ساز بازگشت قدرت و رفاه به آنان «ثمّ رددنا لکم الکرّة ... إن أحسنتم أحسنتم لأنفسکم و إن أسأتم فلها» جمله «إن أحسنتم...» مى تواند اشاره به این باشد که اگر شما راه صلاح و خیر در پیش گیرید، نتیجه آن - که همان قدرت، رفاه و آسایش است - نصیب شما خواهد شد. ۳- بازتاب عمل نیک یا بد انسان، تنها متوجه خود اوست. «إن أحسنتم أحسنتم لأنفسکم و إن أسأتم فلها» ۴- تفصیل و تأکید در بیان نیکیها و ارزشها و اشاره و خلاصه گویى در بیان بدیها و ضد ارزشها، امرى شایسته و روشى پسندیده است. «إن أحسنتم أحسنتم لأنفسکم و إن أسأتم فلها» تعبیر تفصیلى «إن أحسنتم أحسنتم لأنفسکم» در قبال تعبیر خلاصه تر «و إن أسأتم فلها» مى تواند به مطلب فوق اشاره داشته باشد. ۵- برخوردارى حتمى انسان از عمل و آثار عمل خویش، سنت تغییرناپذیر الهى است. «إن أحسنتم أحسنتم لأنفسکم و إن أسأتم فلها» ۶- برخوردارى انسانها از دستاوردهاى خود، محدود به آخرت نیست. «ثمّ رددنا لکم الکرّة ... إن أحسنتم أحسنتم لأنفسکم و إن أسأتم فلها» مضمون آیه با توجه به آیات قبل که درباره بازتابهاى دنیوى اعمال بنى اسرائیل است، تنها مربوط به آخرت نیست; بلکه مطلق است و شامل بازتابهاى دنیوى و اخروى اعمال انسان نیز مى شود. ۷- فسادانگیزى و بدکردارى بنى اسرائیل، زمینه ساز شکست و نابودى آنان «بعثنا علیکم عبادًا لنا ... و إن أسأتم فلها فإذا جاء وعد الأخرة لیسئوا وجوهکم» جمله «إن أسأتم» مى تواند تبیین کننده علت شکست نخستین و سرکوب شدن بعدى بنى اسرائیل باشد; یعنى، شکستهاى آنان نمونه و مصداقى از نتیجه بدیهاى آنهاست. ۸- فسادانگیزى مجدد بنى اسرائیل، پس از رسیدن به قدرت و رفاه «لتفسدنّ فى الأرض مرّتین ... ثمّ رددنا لکم الکرّة علیهم ... فإذا جاء وعد الأخرة لیسئوا وجوهکم» ۹- مورد تاخت و تاز قرار گرفتن بنى اسرائیل به وسیله جنگاورانى قدرتمند، با فرا رسیدن دومین مرحله فسادانگیزى آنان و هویدا شدن غبار غم و شکست در چهره آنها «فإذا جاء وعد الأخرة لیسئوا وجوهکم» ضمیر فاعلى «هم» در «لیسئوا» به «عباداً» باز مى گردد و لام در آن براى تعلیل است; یعنى، بندگان ما براى اندوهگین کردن شما (بنى اسرائیل) بیایند. ۱۰- فتح مسجدالاقصى، توسط جنگاورانى نیرومند و رها شدن آن از دست بنى اسرائیل، در پى فسادانگیزى مجدد آنان «و لیدخلوا المسجد کما دخلوه أوّل مرّة» نوع مفسّران برآنند که مقصود از «المسجد»، مسجدالأقصى است. ۱۱- رهاسازى مجدد مسجدالاقصى از دست بنى اسرائیل به وسیله همان فاتحان نخست و با همان شیوه نخستین «و لیدخلوا المسجد کما دخلوه أوّل مرّة» ۱۲- مسجدالاقصى داراى اهمیت و ارزشى بسیار در نزد مخالفان پیروزمند بنى اسرائیل «و لیدخلوا المسجد کما دخلوه أوّل مرّة» از اینکه جنگاوران در جنگ با بنى اسرائیل دو بار وارد مسجدالاقصى شدند، استفاده مى شود که مسجدالأقصى براى آنان اهمیت فوق العاده اى داشته و بسیار ارزشمند بوده است. ۱۳- دومین هجوم نیروهاى فاتح مسجدالاقصى بر بنى اسرائیل فسادگر و سرکش، هجومى توفنده و ویرانگر «و لیتبّروا ما علوًّا تتبیرًا» «تتبیر» به معناى اهلاک است و آوردن مفعول مطلق (تتبیرا) - که براى تأکید است - إشعار به سختى هجوم دارد. ۱۴- نابودى و تخریب کامل آثار و تمدن بنى اسرائیل، با دومین هجوم نیروهاى توانمند و جنگاور «و لیتبّروا ما علوًّا تتبیرًا»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۵- «قال الرضا(ع) فى قول الله عزّوجلّ: «إن أحسنتم أحسنتم لأنفسکم و إن أسأتم فلها»: إن أحسنتم أحسنتم لأنفسکم و إن أسأتم فلها ربّ یغفر لها; [منبع: عیون أخبارالرضا، ج ۱، ص ۲۹۴، ح ۴۹، ب ۲۸; نورالثقلین ، ج ۳، ص ۱۴۰، ح ۸۴.] امام رضا(ع) در باره سخن خداوند عزّوجلّ «إن أحسنتم أحسنتم لأنفسکم و إن أسأتم فلها» فرمود: اگر نیکویى کنید، براى خودتان نیکویى کرده اید و اگر بدى کنید، پس براى آن پروردگارى هست که آن را مى بخشد».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
  • برخورداری نیکوکار، از اثارِ احسان خود به دیگران
  • بازگشت احسان بنیاسراییل به خود انان، در صورت احسان به دیگران+۱ آیه
  • تشویق خداوند به احسان+۱ آیه
  • ورود دوباره دشمنان بنیاسراییل به مسجدالاقصی همانند ورود انان در نخستین بار+۱ آیه
  • نوید الهی به بازگشت ثمره احسان و نیکی بنیاسراییل به خودشان+۱ آیه
  • دستیابی بنیاسراییل به قدرت و امکانات مادّی، زمینه افساد دوباره انان+۲ آیه
  • هشدار خداوند به بنیاسراییل، درباره انتقام از انان به علّت سرکشی و برتریجویی ایشان در زمین+۲ آیه
  • پیشگویی تورات، از اینده بنیاسراییل+۳ آیه
  • حاکمیّت بنیاسراییل بر مسجدالاقصی، در برههای از تاریخ
  • حُزن و اندوه بنیاسراییل فسادگر در زمین، در صورت تحقق وعید الهی برای انان+۱ آیه
  • روی اوردن بنیاسراییل به نیکی و احسان، زمینهساز بازگشت رفاه به انان+۲ آیه
  • فسادانگیزی و بدکرداری، زمینه شکست و نابودی بنیاسراییل+۲ آیه
  • مورد تاخت و تاز قرار گرفتن بنیاسراییل و شکست انها به وسیله جنگاورانی قدرتمند، با فرارسیدن دومین مرحله فسادانگیزی انان+۲ آیه
  • ایجاد امیدواری به رحمت الهی در بنیاسراییل، بهرغم دوبار فسادانگیزی و شکست انها+۲ آیه
  • تداوم پیروزی، در گرو دوری از فسادگری+۲ آیه
  • فتح مجدّد بیتالمقدّس به دست جنگاورانی تنومند، همانند فتح نخستین ان+۱ آیه
  • فتح مجدّد بیتالمقدّس به وسیله جنگاورانی تنومند، همانند فتح نخستین ان+۱ آیه
  • پیشگویی تورات، از هجوم سپاهی نیرومند بر بنیاسراییل+۳ آیه
  • اندوه بنیاسراییل، در صورت تحقّق وعید الهی برای انان+۱ آیه
  • تحقّق کیفر الهی در مورد بنیاسراییل، باعث حُزن و اندوه انان
  • استحباب احسان و نیکی به دیگران+۱ آیه
  • خبر دادن غیبی خداوند، از فتح مسجدالاقصی و رهاسازی ان، از دست بنی اسراییل
  • احسان و نیکوکاری، از عوامل رفاه و برخورداری+۲ آیه
  • صورت بدکاران در قیامت، گردالود، غبار گرفته و سیاه+۳ آیه
  • صورت بدکاران در قیامت، گردالود، غبار گرفته و سیاه+۳ آیه
  • ظاهر شدن اثار غم و اندوه بر چهره بنی اسراییل بر اثر سختیهای تهاجم به انان در پی فسادگری شان+۱ آیه
  • اشکار شدن اثار خواری و حقارت بر صورتهای مفسدان بنی اسراییل، پس از برانگیختن مردانی جنگاور علیه انان+۱ آیه
  • نقش صورت در نشان دادن روحیّات و باطن افراد، با ظاهر شدن علایمی بر روی ان+۱ آیه
  • ساختن مکانهایی برای عبادت، دارای پیشینه، در ادیان گذشته
  • برخورداری انسان، از اثار و پیامدهای خوب و بد اعمال خویش+۳ آیه
  • رفاه، عامل افساد در بنی اسراییل+۲ آیه
  • مورد تاخت و تاز قرار گرفتن بنی اسراییل، به وسیله جنگاورانی قدرتمند، با فرا رسیدن دومین مرحله فساد انان و هویدا شدن غبار غم در چهره انان+۱ آیه
  • فتح مسجدالاقصی به وسیله جنگاورانی نیرومند و رها شدن ان از دست بنی اسراییل، در پی فساد مجدد انان+۱ آیه
  • دومین هجوم نیروهای فاتح مسجدالاقصی بر بنی اسراییل فسادگر، هجومی توفنده و ویرانگر+۱ آیه
  • رفاه و قدرت، عامل فساد مجدّد بنی اسراییل+۲ آیه
  • فساد و بدکرداری بنی اسراییل، زمینه ساز شکست انان+۱ آیه
  • کیفر شدن بنی اسراییل، در پی هر فساد خود+۲ آیه
  • بازگشت گناه و زیان ان، به خود انسان+۳ آیه
  • فتح مسجدالاقصی، به وسیله جنگاورانی نیرومند
  • رهاسازی مجدّد مسجدالاقصی از دست بنیاسراییل، به وسیله همان فاتحان نخست و با همان شیوه نخستین
  • گزارشهای غیبی از گذشته و اینده، جلوهای از اعجاز قران+۳ آیه
  • بهره مندی و منفعت نفس ادمی، منوط به انگیزه و عملکرد خویش+۳ آیه
واژه‌ها