اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ يَدع‌ُ الإِنسان‌ُ بِالشَّرِّ دُعاءَه‌ُ بِالخَيرِ وَ کان‌َ الإِنسان‌ُ عَجُولاً «11»
و ميخواند انسان بامور شريه همان نحوي که ميخواند بامور خيريه هست انسان عجول مفسرين وجوهي گفتند در مراد از شر و خير هر کدام وجهي و اخباري هم در برهان در اينکه باب نقل کرده لکن اينکه وجوه تفسير برأي است اخبار بيان مصداق ميکند.
و توضيح کلام اينست که انسان نظر به اينکه عالم بحکم و مصالح و عواقب امور نيست و بسيار خطا و اشتباه دارد خير را شر ميپندارد و شر را خير توهم ميکند چنانچه در آيه شريفه ميفرمايد:
وَ عَسي أَن تَکرَهُوا شَيئاً وَ هُوَ خَيرٌ لَکُم وَ عَسي أَن تُحِبُّوا شَيئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَکُم
جلد 12 - صفحه 228
بقره آيه 213.
و نيز انسان بسا ظاهر امري را در بدو امر خوب بنظر دارد لکن خبر از عاقبت آن ندارد که بضررش تمام مي‌شود لذا تعجيل ميکند و فکر عواقب آن را نمي‌کند و اينکه آيه شريفه اشاره به هر دو مطلب دارد وَ يَدع‌ُ الإِنسان‌ُ بِالشَّرِّ تصور ميکند که خير است مثل اکثر ناس طلب مال و جاه و زخارف دنيوي و لذائذ نفساني ميکنند و حال آنکه براي آنها سم قاتل است.
حلاوة الدنيا مرارة الاخرة و مرارة الدنيا حلاوة الاخرة
غافل از اينکه اينکه مال و منال او را از دين خارج ميکند و از خدا دور ميکند.
وَ لا يَحسَبَن‌َّ الَّذِين‌َ کَفَرُوا أَنَّما نُملِي لَهُم خَيرٌ لِأَنفُسِهِم إِنَّما نُملِي لَهُم لِيَزدادُوا إِثماً وَ لَهُم عَذاب‌ٌ مُهِين‌ٌ.
وَ لا يَحسَبَن‌َّ الَّذِين‌َ يَبخَلُون‌َ بِما آتاهُم‌ُ اللّه‌ُ مِن فَضلِه‌ِ هُوَ خَيراً لَهُم بَل هُوَ شَرٌّ لَهُم سَيُطَوَّقُون‌َ ما بَخِلُوا بِه‌ِ يَوم‌َ القِيامَةِ الاية آل عمران آيه 172 و 175 دُعاءَه‌ُ بِالخَيرِ همان نحوي که دعاء خير ميکند دعاء سعادت و رستگاري و مغفرت و ازدياد ايمان و تقوي و امثال اينها وَ کان‌َ الإِنسان‌ُ عَجُولًا
العجلة من- الشيطان
و التأني من الرحمن بايد انسان در هر امري فکر و تأمل و مشورت کند و اگر در شرعيت آن مشکوک شد سؤال کند تا مطمئن نشود اقدام نکند و الا پشيمان مي‌شود و پشيماني سودي ندارد چه اندازه در اخبار سفارش به فکر و تدبر شده.